• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Weronika Łucyk

    Co łagodzi, co zaostrza? Czyli spór à la Paweł i Gaweł

    Punktem wyjścia do pracy jest utwór „Paweł i Gaweł” Aleksandra Fredry. Uczniowie analizują sposób, w jaki rozwija się między bohaterami spór. Następnie zastanawiają się nad strategiami zachowania postaci, które mogą łagodzić lub zaostrzać konflikt.

    Grupa wiekowa Wiek 10-13 lat
    Rodzaj zajęć język polski
    Miejsce sala lekcyjna
    Czas 90 minut
    Cel zajęć
    • namysł nad tym, jak postawa rozmówców w sporze wpływa na jego przebieg.
    Metody pracy rozmowa kierowana, ćwiczenia improwizacyjne, ćwiczenia dramaturgiczne

    Przygotowanie do zajęć

    Środki dydaktyczne

    Wydrukowane egzemplarze wiersza „Paweł i Gaweł” Aleksandra Fredry.

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Paweł i Gaweł pod lupą 25 min.

    1. Rozdaj uczniom tekst wiersza Aleksandra Fredry. Przeczytajcie go wspólnie (np. zaproś kilku ochotników do czytania po fragmencie lub jedną osobę do przeczytania całości). Zapytaj o pierwsze wrażenia. Jaka relacja między sąsiadami wyłania się z tekstu?

    2. Poproś, aby uczniowie zastanowili się, w jaki sposób bohaterowie wypowiadają swoje kwestie. W tym celu przeczytajcie tekst dialogów z podziałem na role (Pawła, Gawła i ew. narratora).

    3. Następnie spróbujcie przeczytać rozmowy bohaterów według różnych wariantów:

    – obaj bohaterowie mówią cicho

    – obaj mówią głośno

    - Paweł mówi głośno, a Gaweł cicho

    - Paweł mówi cicho, a Gaweł głośno

    Ten etap możesz poprowadzić na różne sposoby: kolejne warianty mogą czytać te same osoby lub kolejni ochotnicy na forum klasy. Uczniowie mogą też ćwiczyć symultanicznie w parach z ławek.

    Zapytaj w podsumowaniu, jaki wpływ miał głos / sposób mówienia na temperaturę emocjonalną sytuacji?

    2. Rozkładamy spór na czynniki pierwsze 20 min.

    Zapowiedz, że przyjrzycie się bliżej zachowaniu obu bohaterów na poszczególnych etapach ich konfliktu. Wyjaśnij, że w tym celu podzielicie się na cztery drużyny. Dwie drużyny będą się zajmować Pawłem – dwie pozostałe Gawłem.

    W większych klasach drużyn może być osiem – wtedy każdym tematem zajmą się po dwie ekipy.

    Poproś, by grupy przeanalizowały zachowanie bohatera na konkretnym etapie sporu:

    Drużyna 1: zachowanie / reakcja Pawła podczas pierwszego spotkania z Gawłem.

    Drużyna 2: zachowanie / reakcja Gawła podczas pierwszego spotkania z Pawłem.

    Drużyna 3: zachowanie Pawła podczas drugiego spotkania.

    Drużyna 4: zachowanie Gawła podczas drugiego spotkania.

    Poproś uczniów, by zwrócili uwagę na to:

    - kto do kogo przychodzi i dlaczego to robi;

    - jak się zachowuje podczas spotkania;

    - jak się wypowiada: co mówi, jakich słów używa.

    Daj uczniom 5-8 minut na pracę. Następnie przedstawcie wyniki rozmów w drużynach na forum.

    Na podsumowanie wypowiedzi każdej drużyny zapytaj słuchające zespoły, czy ich zdaniem zachowanie bohatera w omawianym momencie łagodzi czy zaostrza spór? Co do tego prowadzi? Wnioski zapiszcie w widocznym miejscu. Na przykład:

    spotkanie pierwsze: Paweł łagodzi, Gaweł zaostrza,

    spotkanie drugie: Paweł zaostrza, Gaweł łagodzi/zaostrza.

    3. Paweł i Gaweł – alternatywne scenariusze wydarzeń 40 min.

    1. Zapowiedz, że spróbujecie stworzyć alternatywne wersje wydarzeń i wcielicie się w role Pawła i Gawła. Zastanowicie się, jak potoczyłaby się ta historia, gdyby każdy z bohaterów przyjął inną strategię w komunikacji. Poproś uczniów, by dobrali się w pary, w których spotkają się reprezentant drużyny Pawła z reprezentantem drużyny Gawła.

    Poproś uczniów o przygotowanie krótkich scenek pierwszego spotkania sąsiadów. Zaznacz, że punkt wyjścia dla wszystkich par jest taki sam, jak w oryginalnym tekście:

    Paweł i Gaweł w jednym stali domu,
    Paweł na górze, a Gaweł na dole;
    Paweł, spokojny, nie wadził nikomu,
    Gaweł najdziksze wymyślał swawole.

    Ciągle polował po swoim pokoju:
    To pies, to zając – między stoły, stołki
    Gonił, uciekał, wywracał koziołki,
    Strzelał i trąbił, i krzyczał do znoju.

    Znosił to Paweł, nareszcie nie może;
    Schodzi do Gawła i....

    Wyjaśnij, że każda grupa będzie miała za zadanie zaproponować dalszy  rozwój sytuacji w zależności od tego, jaką postawę bohaterów wylosują. Przydziel każdej parze jeden z trzech wariantów zachowania postaci do dalszej pracy:

    - Paweł łagodzi, Gaweł łagodzi sytuację;

    - Paweł zaostrza, Gaweł łagodzi sytuację;

    - Paweł zaostrza, Gaweł zaostrza sytuację.

    Daj uczniom 5-8 minut na pracę w duetach.

    2. Następnie poproś chętne pary z każdego wariantu o prezentację dialogu na forum. Omówcie każdą ze scen:

    - Jakie konsekwencje dla rozwoju fabuły miały przyjęte warianty zachowań?

    - Jakie zachowania / słowa łagodziły, a jakie zaostrzały sytuację?

    4. Podsumowanie 5 min.

    Na koniec zapytaj uczniów o opinię dotyczącą morału – co dla nich oznacza „Jak Ty komu, tak on tobie”?

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Weronika Łucyk

    Absolwentka teatrologii i kultury współczesnej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Szkoły Pedagogów Teatru organizowanej przez Instytut Teatralny w Warszawie. Jako krytyczka teatralna publikowała m.in. w "Didaskaliach" i Internetowym Magazynie "Teatralia", a także na portalach teatralny.pl i taniecpolska.pl. W Teatrze Wybrzeże pracuje jako pedagożka teatru prowadzi warsztaty oraz spotkania z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Prowadzi zajęcia z podstaw pedagogiki teatru dla studentów wiedzy o teatrze na Uniwersytecie Gdańskim.

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon