• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Justyna Droń

    Na ile sposobów można wypowiedzieć tekst? "Do krytyków" Juliana Tuwima

    Na ile sposobów można wypowiedzieć jedno zdanie, frazę, wyraz? Podczas lekcji uczestnicy zmierzą się z tekstem wiersza Juliana Tuwima „Do krytyków” i skupią się na modulacji oraz pracy z głosem jako sposobie wyrażania emocji. Twórczo potraktują tekst, szukając indywidualnych interpretacji i skojarzeń. W finale zajęć powstanie chór czytających.

    Grupa wiekowa Wiek 16-19 lat
    Rodzaj zajęć język polski, koło recytatorskie
    Miejsce sala lekcyjna
    Czas 45 minut
    Cel zajęć
    • rozwijanie umiejętności uczniów w zakresie modulacji i pracy z głosem;
    • twórcza interpretacja wygłaszanego tekstu;
    • namysł nad podmiotem mówiącym z wierszu Julina Tuwima „Do krytyków”.
    Metody pracy rozmowa , praca z tekstem, performans, ćwiczenia głosowe

    Przygotowanie do zajęć

    Aranżacja przestrzeni

    Przestrzeń pozwalająca na swobodne przemieszczanie się i pracę w całym zespole.

    Środki dydaktyczne

    Wydrukowany tekst wiersza dla każdego ucznia.

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Z czym przychodzisz? 5 min.

    Zacznij zajęcia od pytania: „z jaką emocją dziś przychodzisz?”. Uczniowie mogą podać jedno słowo lub też wyjaśnić  szerzej, co za nim stoi.

    2. Praca z tekstem 10 min.

    1. Zapowiedz, jaki jest temat zajęć i na jakim tekście będzie pracować. W rozgrzewce skorzystajcie z jego wybranego fragmentu.

    Np.:

    Miasto na wskroś mnie przeszywa!
    Co się tam dzieje w mej głowie:
    Pędy, zapędy, ognie, ogniwa,
    Wesoło w czubie i w piętach,
    A najweselej na skrętach!

    2. Zaproś uczniów do wspólnego czytania wybranego fragmentu na kilka różnych sposobów, różnicując głos. Co chwila podawaj kolejne wskazówki:

    - szybko

    - wolno

    - szeptem

    - głośno

    - bardzo wyraźnie

    - ze zdziwieniem

    - z radością

    - przeciągając ostatnią literę w wersie.

    3. Zapowiedz uczniom, że na tym etapie będziecie czytać ten sam fragment tekstu, wcielając się w konkretną postać. W tym celu przygotuj pudełko z kartkami, na których wypisz postaci, np.: król, ksiądz, wesołek, dziecko, komentator sportowy, wiolonczelista. Podziel klasę na pary, w których zaprezentują sobie nawzajem swoje wersje tekstu. 

    3. Emocje 10 min.

    1. Poproś uczniów by raz jeszcze, tym razem w ciszy, przeczytali cały tekst wiersza.

    W jaki sposób się wypowiada się podmiot liryczny? Jaki emocje mu towarzyszą? Przeanalizujcie wspólnie konkretne wypowiedzi osoby mówiącej w wierszu i określcie osobę mówiącą.

    2. Wróćcie do emocji, które uczniowie określili na początku zajęć – poproś uczniów, by sprawdzili, jak będzie brzmiał tekst czytany z tą właśnie emocją. Daj uczniom kilka minut na to, by każdy z nich przygotował recytację wiersza z wykorzystaniem podanej na początku zajęć emocji. Po zakończonym czasie przeznaczonym na zadanie poproś kilku chętnych uczniów o wygłoszenie wiersza.

    4. Chór czytających 15 min.

    1. Poproś, by uczniowie wybrali krótki fragment (słowo/dwa słowa/frazę z wiersza), która według nich w ich interpretacji najciekawiej brzmi.

    2. Wyjaśnij, że ćwiczenie polega na stworzeniu wspólnego chóru z wykorzystaniem opracowanych wcześniej wypowiedzi. Każdy z uczniów wypowiada wybrany fragment i powtarza go, stosując się do znaków dyrygenta. 

    Zacznijcie od wspólnego nauczenia się znaków tak, by każdy rozumiał komunikaty dyrygenta. Przykładowe znaki:

    głośno – szeroko dłonie

    cicho – blisko dłonie

    szybko – szybki młynek dłońmi

    wolno – wolny młynek dłońmi

    3. Na początku wejdź w rolę dyrygenta tak, by każdy mógł się przekonać, na czym polega działanie: wskazuj uczniów, którzy kolejno włączą się do chóru i dawaj im znaki związane ze sposobem wypowiadania tekstu. Gdy już wszyscy dołączą do chóru głosów, wskazuj kolejno tych, którzy się wyłączają i milkną.

    4. Ćwiczenie powtórzcie w grupach. Tym razem niech roli dyrygenta podejmą się uczniowie, decydując o kolejności włączania się kolejnych osób, a także wskazując głośność i tempo wypowiadanych słów za pomocą umówionych znaków.

    5. Podsumowanie 5 min.

    Zaproś uczniów do rozmowy, w której podsumujecie zadania. Podejmij następujące kwestie:

    - Jak emocje wpływają na sposób wypowiadanych przez nas słów? Czy emocje można „usłyszeć”?

    - Czy w recytacjach pojawiły się emocje, których nie było w samym tekście poetyckim? Jakie?

    - Jak odebrali polifoniczny chór? Co sprawiło im trudność podczas recytacji? Co przyjemność?

    Na zakończenie poproś uczniów o jedno słowo, które będzie dla nich osobistym podsumowaniem zajęć – jedno słowo, w którym zamknie się ich samopoczucie na ten moment po warsztatach albo coś, co wyniosą z zajęć, co było dla nich najważniejsze. Zadbaj o to, by każdy miał przestrzeń na wypowiedzenie się.

    Zobacz też

    diamond icon
    diamond icon

    Moduł online

    diamond icon
    diamond icon

    Zajęcia przeprowadzić można w programie do spotkań online według poniższych wskazówek przy poszczególnych etapach:

    Praca z tekstem: drugi moduł tej części zakłada pracę w parach, wykorzystaj zatem funkcję podziału na pokoje np. Breakout Rooms na platformie Zoom i podziel klasę na pary.

    Chór czytających: Wykorzystując funkcję Breakout Rooms, podziel klasę na mniejsze grupy i poleć, by uczniowie przetestowali dyrygowanie chórem tak, by każdy miał szansę wcielić się w dyrygenta.

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Justyna Droń

    Artystka i pedagożka, zajmuje się alternatywną edukacją artystyczną i szeroko rozumianą ekspresją twórczą. Absolwentka Wydziału Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego, kierunek edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych. Autorka koncepcji warsztatów dla dzieci, zajęć twórczych, programów edukacyjnych do wystaw sztuki współczesnej, warsztatów graficznych, akcji artystycznych w przestrzeni miejskiej, wystaw i oprowadzań po wystawach. Autorka publikacji dla dzieci oraz przewodników po wystawach sztuki współczesnej. Koordynatorka programu edukacyjnego w Ośrodku Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka w Krakowie.

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon