Konspekt zajęć

Jak rzecz? Analiza wiersza „Koncert życzeń" Tadeusza Różewicza

lekcja
Wiek 10-13 lat
25.11.2021 autor: Malina Barcikowska

tagi

język polski, starość, relacje między postaciami, poezja, Tadeusz Różewicz

czas

45min

Konspekt zawiera propozycję pracy z utworem „Koncert życzeń” Tadeusza Różewicza. Uczniowie przyjrzą się sytuacji podmiotu lirycznego, sięgając do związków frazeologicznych.

cele zajęć

  • refleksja nad różnicą postrzegania w kulturze przedmiotów i ludzi;
  • namysł nad problemem urzeczowienia człowieka (podmiotowe i przedmiotowe traktowanie);
  • rozbudzenie empatii wobec osób starszych.

Metody pracy

rozmowa , improwizacje słowne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki A4:

- w pierwszym etapie:po dwie kartki dla pary;

- w drugim etapie: po jednej kartce dla pary.

Przybory do pisania i rysowania.

aranżacja przestrzeni

Przestrzeń do pracy w grupach i kręgu.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Wprowadzenie

1. Poproś uczestników zajęć, żeby dobrali się w pary. Niech każda z nich ma do dyspozycji kartkę oraz przybory do pisania. Powstałe duety podziel na dwie grupy, które będą odpowiadać na różne pytania:

- Co sprawia, że człowiek jest człowiekiem?

- Co sprawia, że rzecz jest rzeczą?

Ważne, żeby pary nie znały nawzajem swoich tematów. Daj 5 minut na rozmowę i zanotowanie głównych wniosków z dyskusji. Podkreśl, że nie ma złych i dobrych odpowiedzi, chodzi o to, jak uczniowie postrzegają tę kwestię.

2. Następnie poproś uczestników, żeby spotkali się w czteroosobowych zespołach łączących po jednej parze z każdej grupy. Ich zadaniem będzie teraz próba odpowiedzi na pytanie o różnicę między człowiekiem a rzeczą przez porównanie obu stworzonych charakterystyk.

3. Na zakończenie tej części zajęć usiądźcie w kręgu i porozmawiajcie o frazeologizmach: „czuć się jak rzecz”, „być traktowanym jak przedmiot” lub „być czyjąś własność”. Co one znaczą, kiedy są wypowiadane w odniesieniu do osób? Zastanówcie się, kiedy mają w życiu miejsce takie sytuacje? Poproś grupę o przykłady użycia tych sformułowań.

15 min
2

Praca z wierszem

1. Wyświetl wiersz za pomocą rzutnika lub rozdaj wydruki: ważne, żeby uczestnicy zajęć mieli go przed sobą przez resztę zajęć. Poproś o samodzielne przeczytanie tekstu i odnalezienie w tekście przedmiotów, które wymienia podmiot liryczny –  babcia.

2. Zapytaj uczniów, co ich zdaniem sprawia, że Babcia mówi o sobie jako o salopce / miotełce / krześle / szafie? Czy mają one pozytywny czy negatywny wydźwięk? Pomoże Wam w tym tabela załączona na końcu konspektu. Po tej analizie przywołajcie jeszcze raz frazeologizmy i pomyślcie wspólnie nad tym, czy opisują one sytuację bohaterki utworu Różewicza. Dlaczego tak / nie?

3. Zastanówcie się nad uzasadnieniem tytułu utworu. Przeczytajcie życzenia skierowne do babci w ostatnim fragmencie utworu: jak Wy je odbieracie? Czy są szczere? Czy są osobiste? Dlaczego? Jak mogły zostać odebrane przez Babcię?

4. Poproś, żeby uczniowie dobrali się w pary. Niech zadaniem każdej z nich będzie zastanowienie się nad tym, czego Babcia potrzebowałaby od domowników. Wnioski niech przedstawią w formie rysunku.

25 min
3

Podsumowanie

1. Spróbujcie wspólnie odpowiedzieć na pytanie, jak w wierszu przedstawiona jest starość.

2. Nawiązując do już wykonanych ćwiczeń scharakteryzujcie, czym według Was różni się przedmiotowe traktowanie osób od ich podmiotowego traktowania.

5 min

Materiały dodatkowe

Galeria zdjęć ze spektakli i filmów

Zobacz także

  • Tadeusz Różewicz, „Koncert życzeń", [w:] tegoż, „Rozmowy z księciem", Warszawa 1960.