Konspekt zajęć

Amanci i amantki w teatrze. Na podstawie „Ślubów panieńskich” A. Fredry w reżyserii Jana Englerta

lekcja
Wiek 16-19 lat
25.02.2021 autor: Anna Zalewska-Uberman

tagi

język polski, analiza dramatu, romantyzm, tworzenie listu, analiza spektaklu, relacje między postaciami, kreacje aktorskie, amant, amantka

czas

135min

Podczas zajęć uczniowie oglądają spektakl „Śluby panieńskie" z Teatru Narodowego w Warszawie w reżyserii Jana Englerta. Śledzą miłosne perypetie bohaterów i ich stosunek do zalotów. Przyglądają się postawom Albina, Gustawa, Klary i Anieli poprzez pryzmat figur amanta i amantki. 

cele zajęć

  • zapoznanie uczniów z teatralną figurą amanta i amantki;
  • przyjrzenie się kreacjom amantów i amantek w „Ślubach panieńskich” w reżyserii Jana Englerta;
  • prześledzenie perypetii miłosnych w spektaklu.

Metody pracy

wykład, rozmowa kierowana, rozmowa , pokaz fragmentów filmu lub spektaklu , ćwiczenia literackie

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Koperty (po jednej dla grupy) i kartki papieru (po dwie dla grupy). Wydrukowane materiały z załącnzika (egzemplarz dla każdego ucznia).

aranżacja przestrzeni

Przestrzeń umożliwiająca pracę w grupach (dyskusja i pisanie).

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

Aby przeprowadzić zajęcia online wykorzystaj jedną z platform, które umożliwiają pracę w grupach (np. Zoom). Wskazówki do poprowadzenia kolejnych etapów zajęć:

Przygotowanie do zajęć: Poproś, by uczniowie obejrzeli spektakl „Śluby panieńskie" w reżyserii Jana Englerta. Udostęnij im link do przedstawienia i oporoś, żeby oglądając je, zastanowili się, które z postaci to amanci i amantki.

Zacznij zajęcia od etapu drugiego.

Etap II, Łamacze serc i charyzmatyczni uwodziciele. Amanci i amantki w historii teatru: Poprowadź wykład na temat amantek i amantów we wspólnym pokoju. Definicję możesz udostępnić, wysyłając plik na czacie.

Etap III, Typy amantów w „Ślubach panieńskich": Kontynuuj temat typów amantów we wspólnym pokoju. Następnie podaj uczniom zadanie do pracy w grupach i podziel ich na pokoje, korzystając z opcji Breakout Rooms. 

Etap IV, Kącik porad miłosnych: Niech uczniowie pozostaną w pokojach. Kolejne zadanie do wykonania możesz im podać, wysyłając polecenie na czacie lub dołączając na moment do każdego z zespołów za pomocą opcji Join (widoczna przy nazwie każdego zespołu). Kiedy ustalony czas na przygotowanie listów minie, zamknij pokoje (opcja: Close Rooms) i poproś grupy o zaprezentowanie listów na forum. Podsumowanie przeprowadźcie we wspólnym pokoju.

Jeśłi korzystacie z wariantu rozszerzonego, poproś, by uczniowie napisali indywidualnie odpowiedź na wybrany list jako Pani Dobrójska lub Radost, a następnie zaproś chętne osoby do odczytania przygotowanych porad.

przebieg zajęć

1

Współczesne wizerunki amantów

1. Zainicjuj rozmowę na forum klasy dotyczącą współczesnemu rozumienia słowa „amant”. Zapytaj uczniów, jak rozumieją to pojęcie. Powiedz, że to słowo wzięło się z języka teatru i jest stosowane także w odniesieniu do aktorów filmowych. Zastanówcie się wspólnie, którzy aktorzy w kinie współczesnym wcielają się w role amantów.

2. Zaproś uczniów do obejrzenia spektaklu „Śluby panieńskie” z Teatru Narodowego w Warszawie w reżyserii Jana Englerta. Powiedz uczniom, aby podczas oglądania zastanowili się, którzy aktorzy kreują postaci amantów i amantek.

3. Obejrzyjcie nagranie.

90 min
2

Łamacze serc i charyzmatyczni uwodziciele. Amanci i amantki w historii teatru

1. Powiedz uczniom, że poznają teraz nieco bliżej pojęcie amanta i amantki. Podkreśl, że to rodzaj emploi scenicznego, specjalizacji aktorskiej. Amanci wyróżniali się urodą, zgodną z kanonami epoki, w której tworzyli swoje sceniczne kreacje, byli uwielbiani przez widzów, dlatego stanowili magnes, który przyciągał do teatrów tłumy.

2. Możesz rozdać uczniom skróconą definicję amanta stworzoną np. w oparciu o hasło zamieszczone w internetowej „Encyklopedii Teatru” lub opowiedzieć więcej o tej kategorii postaci w formie krótkiej pogadanki:

Postać występująca w dramacie europejskim co najmniej od XVI w. (…)

Mężczyzna lub kobieta uwikłani w kolizje miłości, budzący uczucia płci przeciwnej; adorowani, kochani, uwodzeni, zdradzani lub też odwrotnie – adorujący, kochający, uwodzący, zdradzający. (…)

W dawnym teatrze starannie rozróżniano kompetencje poszczególnych amantów / amantek w zależności od gatunku dramatu (tragedia, dramat, komedia, melodramat), co wiązało się z wymaganiami stawianymi wykonawcom tych ról. Obejmowały one przede wszystkim warunki zewnętrzne. Prezencja amantów musiała odpowiadać kanonom urody zgodnym z gustami epoki, zarówno w przypadku mężczyzn (tzw. słuszna postawa, przyjemne rysy twarzy), jak i kobiet (zgrabna sylwetka, uroda i wdzięk).

5 min
3

Typy amantów w „Ślubach panieńskich"

1. Podaj uczniom typologię amantów teatralnych z krótkim omówieniem:

 - główny amant lub amantka: wykonawcy głównych ról postaci uwikłanych w miłosny dramat (przykładowo: szekspirowscy Romeo i Julia),

amant/ka lekki/ka: grający w komediach zakochanych młodzieńców lub panny (Wacław i Klara w „Zemście”);

amant/ka charakterystyczny/a: kreujący postaci o wyrazistych cechach (fizycznych i psychicznych), często drugoplanowe;

amant/ka komiczny/a: grający w komediach, prezentujący postać w celu wywołania wesołości u odbiorcy, poprzez uwypuklenie jej charakterystycznych cech (np. Papkin i Podstolina).

2. Poproś uczniów, by dobrali się w grupy czteroosobowe. Każdemu zespołowi przydziel jedną z postaci: Klara, Aniela, Albin, Gustaw (w przypadku większej liczby grup postaci mogą się powtarzać). Poleć, aby grupy zastanowiły się, do której kategorii amanta można przyporządkować przydzieloną im postać ze spektaklu. Niech wezmą pod uwagę: jak ta postać wygląda? Jak się zachowuje? W jaki sposób okazuje uczucia? Jaki jest stosunek postaci do miłości?

 

15 min
4

Kącik porad miłosnych

1. Zastanówcie się, czy bohaterom spektaklu było łatwo wyrażać uczucia. Poproś uczniów, żeby przypomnieli sobie pełną miłosnych uniesień scenę pisania listów. W XX wieku – a w te czasy reżyser przenosi akcję spektaklu – popularne były kąciki porad sercowych w gazetach. Zaproponuj ćwiczenie, w którym bohaterowie szukają porady dla swoich miłosnych rozterek w kąciku porad miłosnych.

 

2. Niech uczniowie nadal pracują w poprzednio utworzonych grupach. Zadaniem grup jest zastanowienie się, z jaką rozterką miłosną zgłosiłby się do kącika porad miłosnych analizowany przez nich bohater i napisanie w jego imieniu listu. Zwrócić uwagę uczniów na to, żeby w formie językowej tego listu posługiwali się językiem zgodnym z typem amanta.

 

Jeżeli macie wiecej czasu na pracę, możesz rozwinąć to ćwiczenie. Warianty rozwinięcia ćwiczenia:

a) „Śluby panieńskie” są komedią, w której bohaterowie w dążeniu do celu knują intrygi i robią sobie psikusy. Pobawcie się tym w kolejnym ćwiczeniu i zastanówcie się, co by było, gdyby napisany w poprzednim etapie list wpadł w ręce innego bohatera? Jakiej odpowiedzi udzieliłaby ta osoba, podszywając się pod autora miłosnych porad z gazety? Niech zespoły przekażą swoje listy do dowolnej grupy, która zajmowała się inną postacią. Każdy zespół przygotowuje odpowiedź na otrzymany list.

b) Wyobraźcie sobie, że listy trafiły w ręce seniorów – Pani Dobrójskiej lub Radosta. Jak oni odpowiedzieliby na takie listy. Niech każdy zespół przekaże swoje listy innej grupie zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zespół, który otrzymał nowy list decyduje, jako która postać odpowiada na list.

 

3. Zaprezentujcie listy na forum. Jeśli korzystaliście z rozwinięcia, poproś, by zepsoły, które udzielały porad przeczytały najpierw otrzymany list bohatera, a potem podzieliły się swoją odpowiedzią.W podsumowaniu nawiąż do tego, że reżyser uwspółcześnia Fredrowską opowieść i przenosi ją z XIX w XX wiek. Zapytaj klasę, czy ich zdaniem rozterki miłosne i perypetie przeżywane przez bohaterów spektaklu są ich zdaniem podobne do rozterek miłosnych młodych ludzi żyjących w XXI wieku?

25 min

Materiały dodatkowe

Galeria zdjęć ze spektakli i filmów