Konspekt zajęć

Siostry. Na podstawie „Balladyny" Juliusza Słowackiego

lekcja
Wiek 13-16 lat
26.11.2020 autor: Marta Knopik

tagi

język polski, analiza postaci, praca z ciałem, tworzenie pracy plastycznej, analiza dramatu, galeria

czas

45min

Scenariusz skupia się na postaciach Aliny i Balladyny oraz na łączącej ich relacji. Punktem wyjścia do pracy jest lektura fragmentów z udziałem sióstr. Uczniowie poszukają w ciele skojarzeń z postawą obu bohaterek, a następnie zbiorą wrażenia dotyczące każdej z nich w formie kolażu – w ten sposób powstanie galeria dotycząca Aliny i Balladyny.

cele zajęć

  • zebranie i nazwanie wrażeń uczniów związanych z postaciami Aliny i Balladyny;
  • analiza dramatu Juliusza Słowackiego pod kątem relacji sióstr;
  • stworzenie okazji do namysłu nad relacjami międzyludzkimi.

Metody pracy

rozmowa , praca z tekstem, improwizacje ruchowe, gry i zabawy teatralne, ćwiczenia plastyczne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki, bogato ilustrowane gazety o rozmaitej tematyce, zdjęcia, pocztówki itd., nożyczki, klej, teksty dramatu „Balladyna” Juliusza Słowackiego.

aranżacja przestrzeni

Wolna przestrzeń do rozgrzewki ruchowej, stoły do pracy, miejsce do wywieszenia prac plastycznych.

zadanie dla ucznia

Na zajęciach poprzedzających lekcję poproś o wspólne odczytanie przez zespół fragmentu „Balladyny” Juliusza Słowackiego (akt I, scena III i akt II, scena 1) lub poleć przeczytanie tekstu w domu. Przygotuje to uczniów do pracy i pozwoli na ich pełne i aktywne uczestnictwo w ćwiczeniach.

dodatkowy opis

Aby zrealizować ten scenariusz w wersji zdalnej, zaproś uczniów do trzech działań.

Działanie 1

Skorzystaj z platformy, która umożliwia uczniom pracę w grupach (np. Zoom). Podziel uczniów na grupy (w aplikacji Zoom umożliwia to opcja Breakout Rooms w menu na dole okna - po jej wybraniu można określić liczebność zespołów i czas pracy w grupach). Zapowiedz, żeby obserwowali okienko czatu, gdzie co pojawią się polecenia do kolejnych działań dla nich. Oto one:

- Pobawcie się przez chwilę w lustro. Jedna osoba wykonuje dowolne ruchy, druga staje się jej odbiciem – dokładnie powtarza wszystkie gesty i miny. Po chwili daj sygnał do zmiany ról w parze.

- Spróbujcie wcielić w siostry Alinę i Balladynę. Podzielcie się tymi rolami i zróbcie miny, wykonajcie gesty i ruchy, które przychodzą Wam do głowy, gdy myślicie o danej bohaterce? Działajcie przez chwilę w parze, prezentując sobie te ruchowe skojarzenia.

- Pozostańcie w roli i zwróćcie się do drugiej postaci. Co bohaterki mogłyby powiedzieć sobie nawzajem? Stwórzcie mikroscenki, podczas których każda z postaci wypowiada do drugiej jedno zdanie.

- Porozmawiajcie przez chwilę, jak widzicie łączącą siostry relację.

 

Działanie 2

Poleć uczniom, aby każdy skorzystał indywidualnie z darmowej aplikacji Collage Maker (dostępna także jako strona www: https://www.befunky.com/create/collage/). Pozwala ona na tworzenie kolaży obrazów i tekstu w formie małej galeri złożonej z wybranej liczby okienek/kafelków. Zadaniem każdej osoby jest stworzenie zestawu obrazków i haseł dotyczących bohaterki, w którą wcielali się poprzednim etapie - rodzaj kolażu najważniejszych dla ucznia myśli i skojarzeń związanych z tą postacią. Poproś, by jeden z „kafelków" zawierał imię postaci, a reszta wybrane dowolnie skojarzenia. 

Ustalcie, gdzie zamieścicie powstałe prace (wspólny Dysk Google, grupa na Messengerze) lub stwórzcie galerię na Zoomie korzystając z opcji Share Screen.

Uwaga! Jeżeli program do lekcji online, którego używasz, ma funkcję udostępniania Twojego ekranu (w Zoomie jest to Share Screen w menu na dole okna), możesz zaprezentować uczniom działanie tej aplikacji. Z tej opcji możecie także korzystać do prezentacji kolaży przygotowanych przez uczniów.

Porozmawiajcie o powstałych pracach. Zwróćcie uwagę na to, co charakteryzuje prace dotyczące jednej i drugiej siostry – czy jakieś motywy powtarzają się w pracach dotyczących tej samej bohaterki? Zwróćcie uwagę na kolory, kształty, napisy, dobór obrazów. Jaki obraz każdej z sióstr wyłania się z Waszej galerii?

Działanie 3

Porozmawiajcie wspólnie o wnioskach z zajęć. Porozmawiajcie o tym, z jakimi myślami na temat sióstr jesteście po tych ćwiczeniach. Co je łączyło, a co dzieliło? Jakie uczucia i motywacje towarzyszyły siostrom? Jakie było ich siostrzeństwo? Dlaczego ta relacja tak wyglądała?

W trakcie rozmowy zachęcaj uczniów, własne przemyślenia osadzali w konkretnych wydarzeniach przedstawionych w utworze (mogą wskazać konkretny fragment lub opowiedzieć go swoimi słowami). 

przebieg zajęć

1

Lustro

1. Zaproponuj uczniom zabawę w lustro. Poproś, by dobrali się w pary i stanęli naprzeciwko siebie. Jedna osoba wykonuje dowolne ruchy, druga staje się jej odbiciem – dokładnie powtarza wszystkie gesty i miny. Po chwili daj sygnał do zmiany ról w parze.

 

2. Poproś uczniów, by pozostali w tych samych parach i spróbowali się wcielić w siostry Alinę i Balladynę. Niech podzielą się tymi rolami i zrobią miny, wykonają gesty i ruchy, które przychodzą im do głowy, gdy myślą o ich bohaterkach? Daj duetom chwilę na zbudowanie postaci i działanie w parze.

Następnie poproś, aby nadal pozostając w roli, zwrócili się do drugiej postaci. Co bohaterki mogłyby powiedzieć sobie nawzajem? Niech stworzą mikroscenki, podczas których każda z postaci wypowiada do drugiej jedno zdanie.

3. Poleć, aby uczniowie zostali w parach, w których działali i prozmawiali w nich przez chwilę, jak widzą łączącą siostry relację.

      

15 min
2

Zwierciadło duszy

1. Poproś uczniów, aby, mając w pamięci swoje spostrzeżenia i emocje wywołane przez ćwiczenia z wcześniejszego etapu, stworzyli pracę plastyczną pt. „Zwierciadło duszy”. Tytułowe zwierciadło ma dotyczyć tej bohaterki dramatu, którą uczestnicy odgrywali w poprzednim ćwiczeniu. Powiedz, że praca ma mieć formę kolażu. Do jego stworzenia uczniowie mogą wykorzystać zgromadzone gazety, zdjęcia, pocztówki itd., z których pomocą mogą tworzyć napisy oraz dowolne kształty potrzebne im do zbudowania kolażu.

2. Wywieście prace, dzieląc je w taki sposób, by w jednej części sali znalazły się kolaże dotyczące Balladyny, w drugiej – Aliny. Podzielcie się wrażeniami z obejrzenia wystawy. Zwróćcie uwagę na to, co charakteryzuje prace w jednej i drugiej części sali – czy jakieś motywy powtarzają się w pracach dotyczących tej samej bohaterki? Zwróćcie uwagę na kolory, kształty, napisy, dobór obrazów. Jaki obraz każdej z sióstr wyłania się z Waszej galerii?

20 min
3

Rozmowa o siostrzeństwie

1. Usiądźcie w kręgu. Porozmawiajcie o tym, z jakimi myślami na temat sióstr jesteście po tych ćwiczeniach. Co je łączyło, a co dzieliło? Jakie uczucia i motywacje towarzyszyły siostrom? Jakie było ich siostrzeństwo? Dlaczego ta relacja tak wyglądała? 

W trakcie rozmowy zachęcaj uczniów, własne przemyślenia osadzali w konkretnych wydarzeniach przedstawionych w utworze (mogą wskazać konkretny fragment lub opowiedzieć go swoimi słowami).

2. Poproś, aby każdy z uczestników jednym zdaniem podsumował swoje wrażenia i refleksje po zajęciach.

10 min