• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Anna Zalewska-Uberman

    Świat to zagadka, czyli na tropie powieści detektywistycznej ("Szatan z siódmej klasy")

    Podczas lekcji klasa przypomina sobie treść lektury „Szatan z siódmej klasy” – pomoże w tym seria działań poprowadzonych w detektywistycznej konwencji. Uczestnicy będą się mogli wcielić w rolę detektywów i dziennikarzy śledczych. Na koniec poznają cechy gatunkowe powieści detektywistycznej.

    Grupa wiekowa Wiek 10-13 lat
    Rodzaj zajęć język polski
    Miejsce sala lekcyjna
    Czas 45 minut
    Cel zajęć
    • przypomnienie wydarzeń utworu;
    • poznanie cech gatunkowych powieści detektywistyczna.
    Metody pracy rozmowa , gry i zabawy teatralne, ćwiczenia ruchowe, ćwiczenia literackie

    Przygotowanie do zajęć

    Aranżacja przestrzeni

    Sala z możliwością przestawiania ławek.

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Być jak… Sherlock Holmes. Rozgrzewka detektywistyczna 10 min.

    Zapowiedz uczniom, że na dzisiejszych zajęciach wcielicie się w role detektywów. Będziecie analizować fakty i tropić sensy. Dlatego zaczniecie od rozgrzewki ćwiczącej pamięć, koncentrację, umiejętność kojarzenia faktów – przyda się Wam w dalszej pracy detektywa. Przeprowadź z uczniami trzy ćwiczenia:

    1. Niech wszyscy chodzą swobodne w przestrzeni sali / korytarza. Po chwili każda osoba znajduje kogoś, kogo od tej pory będzie tropić, podążając za nim krok w krok, naśladując mowę ciała tej osoby (tak jednak, by nie być rozpoznanym przez śledzoną osobę).

    2. Uczniowie stają w dwóch rzędach naprzeciwko siebie i przez chwilę obserwują swoich partnerów. Starają się zapamiętać jak najwięcej szczegółów. Następnie jeden rząd odwraca się. W tym czasie partner zmienia trzy elementy swojego wyglądu. Wszyscy ponownie stają do siebie twarzami i obserwatorzy zgadują, co się zmieniło w wyglądzie partnera. Ćwiczenie powtarzamy, prosząc uczniów, aby zamienili się rolami.

    3. Uczniowie zamykają oczy. Prezentujesz im kolejno trzy dźwięki, a zadaniem uczniów jest rozpoznanie, co to za dźwięk. Przykładowo: szuranie krzesłem, pisanie kredą, zamknięcie dziennika, otwarcie okna.

    2. Zdarzyło się w Bejgole? 30 min.

    Podziel klasę na grupy cztero-pięcioosobowe. Zapowiedz, że będziecie przypominać sobie wydarzenia utworu w dwóch turach: za pierwszym razem jako detektywi, za drugim jako dziennikarze śledczy. Zdecyduj, czy w obu turach grupy dostaną takie same, czy różne działania. Możesz też użyć zaproponowanych działań w innej formule.

    Masz do wyboru:

    Działania detektywistyczne:

    a) Wykonajcie szkic miejsca popełnienia przestępstw, które pojawiają się w powieści i oznaczcie dowody (znalezione przedmioty, ofiary, inne szczegóły, świadkowie).

    Lista przestępstw: kradzież drzwi we dworze, napaść (uderzenie w głowę i ogłuszenie) na Adasia przez nieznajomego mężczyznę w okolicy dworku, kradzież pamiętnika księdza Koszyczka, napaść na Francuza, uwięzienie i związanie Adasia w piwnicy.

    b) Opiszcie czynności śledcze Adasia od momentu przyjazdu do Bejgoły aż do rozwiązania zagadki.

    c) Dokonajcie analizy wskazówek (napisy), podpowiedzi i poszlak, które Adaś napotyka na swojej drodze w toku śledztwa. Porozmawiajcie o tym: Jak Adasiowi udaje się rozszyfrować te tajemnicze zdania? Te wskazówki to:

    - „Na odrzwiach bramy ten się napis czyta…O treści memu duchowi kryjomej…”,

    - „W wielkim domu znajdziesz dwie malowane brody. Nie patrz poza siebie. Patrz przed siebie i czytaj w brodzie”,

    - „Znajdziesz w domu tego, co powróci wkrótce z Egiptu i nie chciał na uczcie z płaskiego jeść talerza”.

    d) Jaką rolę w toku śledztwa odegrały następujące przedmioty: drzwi, pamiętnik, list, książka („Boska komedia” Dantego Alighieri)?

     

    Działania dziennikarskie:

    a) Odkryjcie metody pracy Adasia. Przeprowadźcie wywiad / przesłuchanie z Adasiem Ciskowskim i uzyskajcie odpowiedź na pytanie, w jaki sposób pracuje i jak udało mu się rozwiązać zagadkę?

    b) Napiszcie artykuł do gazety szkolnej na temat serii dziwnych zdarzeń (lub jednego dziwnego zdarzenia), które wydarzyły się w Bejgole i nadajcie mu tytuł, który zachęci do lektury tekstu. Przykładowo:„Co się wydarzyło w Bejgole?". 

    c) Przygotujcie portrety psychologiczne lub stwórzcie listy gończe „czarnych charakterów powieści”, ostrzegając przed nimi mieszkańców.

    Po każdym z etapów zaprezentujcie efekty pracy grup.

     

    3. Co to za typ powieści? 5 min.

     W podsumowaniu zapytaj uczniów o ich obserwacje związane z wydarzeniami opisanymi w powieści:

    - Jakie typy postaci pojawiły się w tym utworze?

    - Jakie cechy ma postać detektywa?

    - Jakiego rodzaju wydarzenia opisuje ta powieść? 

     

    Wariant: Na zakończenie pracy lub podczas kolejnych zajęć możesz wprowadzić definicję i cechy powiesci detektywistycznej.

    Powieść detektywistyczna – gatunek powieści kryminalnej, której tematyką jest śledztwo zmierzające do wykrycia sprawcy.

    Cechy gatunku:

     - bohater: najczęściej detektyw, który stoi na straży moralności, analizuje i przeprowadza śledztwo, a w swojej pracy posługuje się dedukcją;

    - odwrócony porządek fabuły: sięganie do wydarzeń z przeszłości (liczne retrospekcje), na końcu czytelnik dowiaduje się, co tak naprawdę stało się wcześniej;

    - nacisk w fabule położony jest na śledztwo, sama zbrodnia zaś jest opisana mniej szczegółowo;

    - autor stara się opisywać historię taki sposób, by utrzymywać odbiorcę w zaciekawieniu i napięciu.

    Zobacz też

    diamond icon
    diamond icon
    ikona Kornel Makuszyński, „Szatan z siódmej klasy”, Warszawa 2019.

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Anna Zalewska-Uberman

    Pedagożka teatru, autorka scenariuszy zajęć dla nauczycieli, teatrolożka i tutorka. Ukończyła Filologię Polską (specjalność: teatrologiczna i edytorska) na Uniwersytecie Gdańskim (2003) i specjalistyczne szkolenie dla pedagogów teatru w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie (TISZ ANEX 2008-2009). Pracuje w Teatrze Miejskim im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, gdzie od dwunastu lat łączy bycie specjalistką do spraw edukacji teatralnej i członkinią Komisji Artystycznej Ogólnopolskiego Konkursu o Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną. Współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie jako pedagożka teatru i tutorka oraz z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon