• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Anna Zalewska-Uberman

    Dwa kompasy: serce i rozum. Adam Mickiewicz, ballada "Romantyczność”

    Zajęcia są wprowadzeniem uczniów do epoki romantyzmu. Lekcja wokół utworu „Romantyczność" Adama Mickiewicza. Scenariusz zajęć pozwala uczniom zastanowić się, jakie spojrzenie na rzeczywistość zaproponowała nowa epoka.

    Grupa wiekowa Wiek 16-19 lat
    Rodzaj zajęć język polski
    Miejsce sala lekcyjna
    Czas 35 minut
    Cel zajęć
    Metody pracy praca z tekstem, improwizacje słowne, improwizacje ruchowe

    Przygotowanie do zajęć

    Aranżacja przestrzeni

    Wolna przestrzeń na środku sali przez cały czas trwania zajęć.

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Widzący sercem i widzący rozumem. Rozgrzewka 10 min.

    1. Powiedz klasie, że na dzisiejszej lekcji przyjrzycie się balladzie Mickiewicza pt. „Romantyczność”, która jest tekstem otwierającym nową epokę w literaturze: romantyzm.

    2. Powiedz uczniom, że podczas rozgrzewki będziecie eksplorować w działaniu dwie metafory obecne w wierszu: widzieć sercem i widzieć rozumem. Poproś uczniów, aby rozeszli się swobodnie po sali lekcyjnej i poruszali się po niej każdy w swoim tempie. Wyjaśnij, że będziesz im podawać różne polecenia / instrukcje do wykonania w przestrzeni: solo, w parach lub w grupach:

    - poruszajcie się po sali jak osoby patrzące sercem: zastanówcie się, jak może się poruszać ktoś taki: jakie jest tempo tej osoby, jak stawia kroki, jak porusza ciałem, w jaki sposób wchodzi w kontakt z otoczeniem.

    -  poruszajcie się po sali jak osoba patrząca rozumem (skorzystaj z tych samych pytań, co w poprzednim punkcie);

    - nie przestając chodzić, spróbujcie skupić się na widzeniu i sposobie patrzenia: najpierw przyglądacie się przestrzeni, mijanym osobom, swojemu ciału, jego częściom jak osoba patrząca sercem;

    - po chwili zacznijcie się przyglądać otoczeniu jak osoba patrząca rozumem; co teraz widzicie, a co tracicie z oczu, na czym i na kim, koncentruje się Wasze spojrzenie?

    - niech uczniowie dobiorą się w pary: zadanie niech osoby w parze opowiedzą sobie o tym, jak mija im dzień. Niech w swojej opowieści przyjmą perspektywę osób, które patrzą sercem. Następnie niech odpowiedzą jeszcze raz na to samo pytanie, przyjmując perspektywę osoby patrzącej rozumem.

    Po wykonaniu tego ćwiczenia w podsumowaniu zastanówcie się w kole, co to znaczy „widzieć sercem” i „widzieć rozumem” i czym różnią się te dwie perspektywy.

    2. Analiza bohaterów ballady 15 min.

    1. Rozdaj klasie teksty ballady. Poproś o cichą lekturę tekstu.

    2. Następnie poproś o utworzenie czteroosobowych zespołów. Każda z osób w grupie będzie analizowała innego bohatera / zbiorowość bohaterów: Karusia, Starzec, Narrator, Gromada. Niech uczestnicy podzielą między siebie postaci.

    Zadaniem każdej osoby jest zastanowić się samodzielnie na podstawie tekstu, jak jego postać postrzega wydarzenie opisane w utworze. Czym ono jest z jej perspektywy? Każdy ma moment na pracę indywidualną. Po pracy indywidualnej uczniowie rozmawiają o swoich bohaterach w grupie.

    3. Performowanie ballady 5 min.

    1. Przypomnij uczniom, że akcja ballady dzieje się w biały dzień, w miasteczku, na rynku.

    Możecie za pomocą taśmy malarskiej wykreślić duży kwadrat, który będzie symbolizował rynek. Powiedz uczniom, że będziecie się przyglądać zdarzeniu opisanemu w balladzie z perspektywy wszystkich bohaterów i za pomocą własnych ciał spróbujecie odtworzyć, jak mogło wyglądać opisane w balladzie zdarzenie. Będzie to rodzaj wizji lokalnej.

    Przed poprowadzeniem tego etapu obejrzyj w zakładce Video na Teatrotece Szkolnej film pt. Stopklatka

    2. Poprowadź to ćwiczenie według następujących etapów:

    - Poproś, aby jedna chętna osoba, spośród tych, które zajmowały się analizowaniem Karusi wybrała miejsce w przestrzeni, w którym mogłaby się znaleźć Karusia i pokazała jak w kadrze zatrzymanym na zdjęciu (stopklatce), jak mogła się zachowywać dziewczyna w przedstawionej przez narratora sytuacji.

    - Następnie poproś o dołączenie do bohaterki pozostałych kolejnych postaci. Niech reszta grupy wcieli się w gromadę i każda z osób zastanowi się, gdzie mógłby się znaleźć w te postaci wobec Karusi oraz jakie pozycje ciała przybrać. Niech także oni zatrzymają swój ruch w stopklatce.

    - W dalszej kolejności poleć, aby chętna osoba zajmująca się starcem zajęła pozycję wobec Karusi i gromady i przyjęła pozycje ciała, którą mógłby wybrać ten bohater.

    - Na koniec poproś chętną osobę zajmującą się narratorem, by zajęła pozycję wobec wszystkich pozostałych postaci i wybrała pozycję ciała dla tego bohatera.

    - Powiedz teraz uczniom, że będziecie ożywiać swoich bohaterów i oddacie im głos, żeby dowiedzieć się, jak postrzegają sytuację, z miejsca, w którym się znaleźli. Zwróć ich uwagę na to, żeby ożywiając swoich bohaterów korzystali z sytuacji tu i teraz – tego, w jaki sposób są wobec siebie usytuowani, jakie są relacje przestrzenne, jak czują się w takim otoczeniu. Podkreśl, żeby nie skupiali się na samym utworze Mickiewicza, ale na sytuacji, którą sami teraz zaaranżowali jako bohaterowie.

    Jako osoba prowadząca zajęcia decydujesz w tym etapie, kogo i w jakiej kolejności ożywiasz i jakie zadanie dajesz bohaterowi sceny. Propozycje:

    - oddaj głos Karusi, poproś, aby powiedziała, co widzi i czuje;

    - ożyw gromadę, poproś kilka osób tworzących tę zbiorowość, aby powiedziały, co widzą i jakie to w nich wywołuje odczucia?

    - zapytaj starca i narratora o ich perspektywę.

    4. Zakończenie 5 min.

    Spytaj grupę o to, co ich zdaniem nowego dostrzegł w świecie romantyzm. Czym różni się ich zdaniem romantyczne spojrzenie na świat od oświeceniowego?

    Zobacz też

    diamond icon
    diamond icon

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Anna Zalewska-Uberman

    Pedagożka teatru, autorka scenariuszy zajęć dla nauczycieli, teatrolożka i tutorka. Ukończyła Filologię Polską (specjalność: teatrologiczna i edytorska) na Uniwersytecie Gdańskim (2003) i specjalistyczne szkolenie dla pedagogów teatru w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie (TISZ ANEX 2008-2009). Pracuje w Teatrze Miejskim im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, gdzie od dwunastu lat łączy bycie specjalistką do spraw edukacji teatralnej i członkinią Komisji Artystycznej Ogólnopolskiego Konkursu o Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną. Współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie jako pedagożka teatru i tutorka oraz z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon