Konspekt zajęć

W tym szaleństwie jest… sens. Kreacja świata w „Szewcach" Witkacego

lekcja
Wiek 16-19 lat
19.01.2017 autor: Kamilla Kiermasz

tagi

język polski, analiza postaci, tworzenie instalacji, zadanie scenograficzne, analiza dramatu

czas

90min

Podczas zajęć dotyczących „Szewców" uczniowie będą starali się zrozumieć istotę groteski, budując galerię figur dziwnych a' la Witkacy. Od ich odczytania dramatu zależy, jakie powstaną postacie – demoniczne, zabawne, odrażające…? Panoptikum posłuży do zilustrowania marionetkowości bohaterów żyjących

cele zajęć

- pogłębienie wiedzy o grotesce, sprawne posługiwanie się pojęciami: absurd, karykatura, hiperbola, nonsens, parodia;

- kształcenie umiejętności wyszukiwania informacji z tekstu;

- poszerzenie umiejętności tworzenia charakterystyki postaci;

- rozbudzanie kreatywności uczniów.

Metody pracy

wystawa, praca z tekstem, mapa myśli, dyskusja, ćwiczenia konstruktorskie i manualne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Tkaniny, szary papier, sznurek. Kartki w kształcie strzałek.

aranżacja przestrzeni

Postarajcie się tak ustawić wyposażenie sali, by zyskać jak najwięcej wolnego miejsca do pracy w grupach.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Didaskalia na początek

Poproś uczniów o odczytanie didaskaliów otwierających akt I dramatu Witkacego. Niech przedstawią pierwsze refleksje: czym różnią się od typowego tekstu pobocznego? Jaka jest ich treść?  

5 min
2

Scenografia z ciał

Podziel klasę na trzy grupy (koniecznie trzy). Każdy zespół ma zadanie przygotowania „żywej” scenografii (z ciał ludzkich) obrazującej didaskalia. Należy też opracować opis stworzonego dzieła, omawiając znaczenie poszczególnych elementów, symbolikę barw (np. pień wyschłego, pokręconego drzewa = przemijanie, śmierć, zmurszały świat).

Po skończonej pracy zaprezentujcie i omówcie wszystkie scenografie. Czym się one różnią? Czy pojawiają sie podobne motywy, rozwiązania? Jakie świat ukazują poszczególne scenografie? Zapytaj pozostałe zespoły, jak odczytują intencje autorów - a następnie skonfrontujcie je z opisem przygotowanym przez grupę.

 

30 min
3

Układy trójkowe

W kontekście przedstawionych i omówionych ,,żywych” scenografii oraz treści całego dramatu zaproś uczniów do dyskusji o dramacie. Zwróć uwagę, że zostali podzieleni na trzy grupy. Zachęć ich do poszukania w tekście innych trójkowych układów – gdzie je znajdują (trzy trójkąty, trzy akty, trzy rewolucje, trzech szewców)? Jak odczytują ten zabieg?

 

Zapisz temat: W tym szaleństwie jest… sens. Kreacja świata udziwnionego w ,,Szewcach” Witkacego.

 

5 min
4

Świat udziwniony

Poproś uczniów o wspólne zbudowanie i zapisanie na tablicy mapy myśli (skojarzeń) wokół hasła ,,świat udziwniony”.

5 min
5

Konstruowanie kukieł

Świat udziwniony tworzą postacie. Podziel klasę na siedem grup, których zadaniem będzie scharakteryzowanie poszczególnych bohaterów (1. Sajetan Tempe, 2. Prokurator Scurvy, 3. Księżna Zbereźnicka, 4. Gnębon Puczymorda wraz z Dziarskimi Chłopcami, 5. Hiper-Robociarz, 6. Towarzysze X oraz Abramowski, 7. Chłopi z chochołem).

Rozdaj uczniom instrukcję, zgodnie z którą należy stworzyć wizerunek określonych postaci.

Treść instrukcji:

Waszym zadaniem jest przygotowanie kukły postaci, którą wylosowała grupa. Możecie wykorzystać do tego dowolne elementy (tkaniny, szary papier, sznurek, przedmioty). Przed swoją postacią umieśćcie etykietę z rymowanymi charakterystykami postaci. Aby przygotować się do tego zadania postępujcie zgodnie z instrukcją:

 - przeanalizujcie informacje o postaci z didaskaliów oraz treści dramatu;

 - przygotujcie słowotwórczą analizę nazwiska znaczącego bohatera;

 - opiszcie strój, ewentualnie rekwizyty (jaki mają one związek z działaniami postaci);

 - wskażcie szalone, absurdalne i te logiczne, realistyczne poczynania postaci;

 - określcie cele życiowe, jakie sobie wyznaczyła sobie postać;

 - przyjrzyjcie się, jakim metamorfozom podlega postać, dlaczego?;

 - w budowaniu charakterystyki wykorzystajcie terminy odnotowane w mapie myśli wokół "świata udziwnionego”;

 - stwórzcie krótką rymowankę o bohaterze, oddającą w dowcipny (groteskowy) sposób istotę jego osobowości (możecie wzorować się na ,,śpiewkach” z tekstu Witkacego typu "Jam jest władca idealny, mumia trupia, bardzo głupia”);

- przystąpcie do tworzenia kukły.

30 min
6

W panoptikum

Zaproponuj uczniom skonstruowanie panoptikum z przygotowanych kukieł wraz z etykietami. Następnie zaproś do zwiedzania galerii, podczas którego odczytacie opisy dziwnych person. Przy każdej figurze umieść złożone kartki w kształcie strzałek, niech uczniowie zapisząna nich pytania (oczywiście z pominięciem charakteryzowanej wcześniej postaci), które chcieliby zadać dziwnym personom.

10 min
7

Podsumowanie

Poproś uczniów o zapisanie wniosków z pracy na zajęciach: w jaki sposób są kreowani bohaterowie ,,Szewców” i jaki jest wg nich sens ich kreacji.

5 min

Zobacz także

  • Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Szewcy