Konspekt zajęć

Lekcje ze stoicyzmu. Jak zachować spokój w XXI wieku?

lekcja
Wiek 16-19 lat
16.12.2020 autor: Anna Zalewska-Uberman

tagi

historia, logika / filozofia, język polski, praca z cytatami, etyka, stoicyzm

czas

45min

Uczniowie podczas zajęć zastanawiają się, jak zachować spokój w XXI wieku. Odwołując się do filozofii stoickiej, rozważają, czy poczynione przez stoików rozpoznania są adekwatne do wyzwań XXI wieku oraz co teksty dawnych filozofów mogą nam powiedzieć o nas samych. Konspekt można wykorzystać podczas lekcji języka polskiego, historii, etyki lub filozofii w szkole średniej.

cele zajęć

  • wprowadzenie w filozofię stoicką;
  • namysł nad sposobami osiągania / zachowywania spokoju.

Metody pracy

rozmowa kierowana, rozmowa , praca z tekstem, performans

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Wydrukowane cytaty do wykorzystania w etapie drugim [załącznik]. Opcjonalnie: materiały papiernicze i plastyczne do wykorzystania w trzecim etapie.

aranżacja przestrzeni

Tradycyjna aranżacja sali. W drugiej części zajeć sala aranżowana zgodnie z decyzją uczniów.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

Aby poprowadzić zajęcia online, skorzystaj z programu umożliwiającego pracę w grupach (np. Zoom). Przeprowadź następujące działania:

Działanie 1

Zapowiedz uczniom, że podczas dzisiejszych zajęć będziecie się przyglądać spokojowi i dyskutować o metodach osiągania go. Zaczniecie od rozmowy o tym, co Was wytrąca z tego stanu. Możesz podzielić uczniów na grupy, w których podejmą to zagadnienie (korzystając z opcji Breakout Rooms) lub porozmawiać na ten temat wspólnie. Następnie zapytaj uczniów, czy znają jakieś sposoby, aby zachować spokój w czasach, w których żyjemy i sytuacjach, z którymi się mierzymy? Ponownie utwórz pokoje lub rozmawiajcie na forum.

Działanie 2 

Powiedz uczniom, że zanim narodziły się różne współczesny prądy, metody oraz narzędzia i strategie zachowywania oraz odzyskiwania spokoju w życiu, antyczni filozofowie zadawali sobie podobne pytania, co współcześni. Podziel klasę na sześć grup za pomocą funkcji Breakout Rooms. Każdej z nich wyślij na czacie po dwa-trzy fragmenty z dzieł starożytnych stoików dostępnych w załączniku. Uczniowie w grupach analizują i interpretują fragmenty przydzielone przez nauczyciela, korzystając z poniższych pytań:

- Do jakich pojęć i wartości odnoszą się analizowane fragmenty? Spróbujcie je opisać własnymi słowami. W czym stoicy upatrują źródła w spokoju ducha?

- Jaki jest Wasz stosunek do teorii/przekonań zawartych w cytacie ?

- W jaki sposób propozycje recept na spokojne życie proponowane przez stoików można wcielić w życie dziś?

Po chwili na dyskusję, wyjślij grupom na czacie polecenie do dalszej pracy: 

Stwórzcie receptę stoików na spokój ducha. 

Wróćcie do wspólnego pokoju. Niech przedstawiciele grup przedstawią powstałe recepty.

przebieg zajęć

1

Mindfulness i cała reszta

1. Zapowiedz uczniom, że podczas dzisiejszych zajęć będziecie się przyglądać spokojowi i dyskutować o metodach osiągania go. Zaczniecie od rozmowy o tym, co Was wytrąca z tego stanu. Poproś o rozmowę w parach lub trójkach na ten temat. Daj chwilę na wymianę myśli.

2. Następnie zapytaj uczniów czy znają jakieś sposoby, aby zachować spokój wczasach, w których żyjemy i sytuacjach, z którymi się mierzymy? Niech porozmawiają o tym w nowych grupach.

3. Na koniec zaproś do krótkiego podzielenia się wnioskami na forum.

 

5 min
2

Na początku był stoicyzm. Rozmyślania filozoficzne

1. Powiedz uczniom, że zanim narodziły się różne współczesny prądy, metody oraz narzędzia i strategie zachowywania oraz odzyskiwania spokoju w życiu, antyczni filozofowie zadawali sobie podobne pytania, co współcześni. Podziel klasę na sześć grup. Każdej z nich rozdaj po dwa-trzy fragmenty z dzieł starożytnych stoików dostępnych w załączniku.

(Wszystkie cytaty pochodzą z pozycji książkowej zamieszczonej w bibliografii na końcu scenariusza).

2. Uczniowie w grupach analizują i interpretują fragmenty przydzielone przez nauczyciela, korzystając z poniższych pytań:

- Do jakich pojęć i wartości odnoszą się analizowane fragmenty? Spróbujcie je opisać własnymi słowami. W czym stoicy upatrują źródła w spokoju ducha?

- Jaki jest Wasz stosunek do teorii/przekonań zawartych w cytacie ?

- W jaki sposób propozycje recept na spokojne życie proponowane przez stoików można wcielić w życie dziś?

10 min
3

Szkoła stoików

1. Uczniowie zostają w grupach. Zapowiedz, że w tym etapie zadaniem każdego zespołu jest przygotowanie lekcji, która mogłaby się odbyć w szkole stoików. Zaznacz, że uczestnikami tej lekcji będą pozostałe grupy. Tematem lekcji niech będzie wartość ceniona przez stoików, która zdaniem uczniów mogłaby się przydać w XXI wieku. Każda grupa opracowuje temat według wybranej samodzielnie metody – może to być wykład, dyskusja, ćwiczenie, szkolenie, doświadczenie lub dowolna forma pracy, która ich zdaniem pozwoli odbiorcom poznać sens korzystania z zaleceń stoików w XXI wieku. Zaznacz, że cała lekcja nie powinna ona trwać dłużej niż pięć minut.

2. Kiedy wszystkie grupy będą gotowe, rozpocznijcie serie zajęć w „Szkole Stoików Na Miarę XXI Wieku”.

3. W podsumowaniu prezentacji zastanówcie się:

- Co jest celem życia dla stoików?

- Jakie są filary stoicyzmu?

25 min
4

Ja i stoicyzm

Na zakończenie zajęć zróbcie rundę podsumowującą. Niech każdy uczeń powie, co zabrał dla siebie ze stoickiej szkoły, którą zaaranżowali w klasie. Jaką naukę wynosi z zajęć?

Wariant: Możesz poprosić uczniów o omówienie tego zagadnienie w parach.

5 min

Materiały dodatkowe

Galeria zdjęć ze spektakli i filmów

Zobacz także

  • Ryan Holiday, Stephen Hanselman, „Stoicyzm na każdy dzień. 365 medytacji na temat mądrości, wytrwałości i sztuki życia”, Gliwice 2017.