Konspekt zajęć

O kompozycji obrazów, czyli nie łam się!

lekcja
Wiek 6-10 lat
17.08.2020 autor: Malina Barcikowska

tagi

sztuka, praca z ciałem, plastyka, praca z obrazem, interpretacja obrazu

czas

45min

Podczas zajęć uczniowie skupią się na temacie odbioru dzieł sztuki. Narzędziem ich czytania stanie się nasze ciało. Obrazy zostaną potraktowane potraktowane jako mapa, za pomocą której możemy obserwować własne uczucia i emocje.

cele zajęć

  • nabycie przez uczniów umiejętności analizy dzieł sztuki na podstawowym poziomie;
  • ćwiczenie umiejętności przekładu języka obrazów na język ciała;
  • pobudzenie uczniów do zaangażowanego odbioru dzieł sztuki;
  • praca ze świadomością ciała i nazywaniem reakcji fizycznych;
  • praca z ekspresją cielesną.

Metody pracy

rozmowa , pokaz, improwizacje ruchowe, ćwiczenia plastyczne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Wybrane obrazy reprezentujące różne style w sztuce (np. Zofia Stryjeńska „Krzesany”, Paul Klee „View from Red”, Władysław Ślewiński „Morze”, Piet Mondrian „Kompozycja A”).

Kartki, przybory do pisania – kartki dużego formatu, np. B2, rzutnik.

aranżacja przestrzeni

Przestrzeń zapewniająca możliwość ruchu.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

Inspiracją zajęć jest postać Neli Samotyhowej (1876-1966), polskiej pedagożki oraz popularyzatorki i krytyczki sztuki. Zawdzięczamy jej metodę wychowania estetycznego, która kładzie nacisk na wprowadzanie widza w jej samodzielne przeżywanie oraz łączy kształcenie erudycji z pobudzaniem wrażliwości cielesnej. Ćwiczenia zaproponowane przez nią w książce „Patrzymy na obrazy” wobec zmieniającej się rzeczywistości społecznej mogą się momentami wydawać anachroniczne, otwierają jednak w sposób nowatorski odbiór dzieł sztuki na czynne przeżywanie.

przebieg zajęć

1

Wprowadzenie

1. Zapowiedz uczniom, że podczas dzisiejszych zajęć będziecie się przyglądać dziełom malarskim. Skupicie się przede wszystkim na liniach. Aby to zrobić, zaczniecie od przypomnienia trzech rodzajów linii: proste, faliste (krzywe) i łamane (w razie potrzeby możesz zaprezentować uczniom przykłady takich linii).

2. Poproś dzieci, by połączyły się w czteroosobowe grupy. Zapowiedz, że ich zadaniem w zespołach będzie wspólne zbudowanie podanego rodzaju linii. Podawaj typy linii w dowolnej kolejności i za każdym razem daj chwilę na ich utworzenie. Możesz proponować dwukrotnie ten rodzaj linii, uprzedzając zespoły, że muszą zmienić sposób jej tworzenia.

3. Powiedz uczniom, że te właśnie linie są podstawą budowania obrazów. Obejrzyjcie wspólnie dwa-trzydzieła sztuki wskazane w bibliografii (najlepiej wykorzystaj do tego rzutnik) i poproś uczniów, aby odnaleźli na nim wyróżnione wcześniej linie - proste, faliste i łamane. Za każdym razem zastanówcie się, które z nich dominują?

4. Zapowiedz, że teraz uczniowie będą pracować indywidualnie. Zadaniem uczniów będzie oddanie ciałem linii widocznych na danym obrazie na dwa sposoby – statycznie, a po chwili dynamicznie (podskakiwanie, kładzenie się na podłodze, wygięcie kończyn w różnych kierunkach). Zachęcaj uczniów do eksperymentowania. Daj im czas, by pracowali z konkretnym obrazem, następnie zmieniaj slajd. Pamiętaj, że Ty również możesz regulować tempo ich działania, szybciej lub wolniej zmieniając obrazy.

Zapytaj dzieci, jakie emocje pojawiają się, kiedy przybierają pozycje widziane wcześniej na obrazie.

20 min
2

SAMODZIELNA ANALIZA

Podziel klasę na czteroosobowe zespoły. Każdej z grup daj inny obraz do pracy. Powiedz, żeby każdy zespół umieścił reprodukcję w miejscu widocznym dla wszystkich członków grupy.

Następnie rozdaj duże arkusze papieru. Poproś, aby uczniowie, kierując się wiedzą zdobytą w pierwszej części zajęć, wspólnie wyróżnili linie występujące na wybranych przez siebie pracach i narysowali je wspólnie na kartce – tak, aby powstała praca, która zawiera swoisty „szkielet obrazu” oparty na liniach.

5 min
3

SZUKANIE EMOCJI W CIELE

Poleć grupom, aby przyjrzały się uważnie liniom narysowanym na kartce. Powiedz, że na tym etapie ich zadaniem będzie upodobnienie się za pomocą ciał do linii obrazu. Daj chwilę na przygotowania. Kiedy wszyscy będą już w wybranych pozycjach, poproś, aby spróbowały nazwać swoje odczucia. Możesz wspomagać je pytaniami: Co teraz czujesz – napięcie czy rozluźnienie? Wznosisz się w górę czy opadasz w dół? Jesteś nieruchomy czy masz wrażenie ruchu w ciele? Zajmujesz mało czy dużo miejsca w przestrzeni? Jakie kąty tworzą Twoje części ciała. Uczestnicy mogą najpierw odpowiadać w myślach, a potem podzielić się z kolegami i koleżankami z grupy swoimi obserwacjami.

Na zakończenie poproś dzieci, aby zaprezentowały swoje fizyczne interpretacje oglądanego obrazu reszcie klasy. Poproś, aby osoby oglądające opowiedziały, jakie emocje budzi w nich zaprezentowana figura – daj czas na dzielenie się wrażeniami, w razie potrzeby ponownie skorzystaj z pytań z poprzedniego etapu ćwiczenia. Możesz wyświetlić na rzutniku obraz jako tło. 

20 min