• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Daniel Stachuła

    Pomruki, szelesty i pogłosy, czyli o tym, jak zbudować spektakl teatralny wokół dźwięku – część III

    Scenariusz jest trzecią częścią cyklu warsztatów, których celem jest stworzenie małej formy teatralnej na temat własnej szkoły (etiudy, sekwencji scen, spektaklu) na bazie materiału dźwiękowego. Wcześniej uczniowie tworzyli mapę dźwiękową szkoły, rejestrowali dźwięki tego miejsca, a także przygotowali na podstawie zgromadzonego materiału teksty dramatyczne. Efektem trzeciej części warsztatów stanie się przygotowanie autorskiego spektaklu teatralnego na podstawie spisanych tekstów i zgromadzonych dźwięków.

    Grupa wiekowa Wiek 13-16 lat
    Rodzaj zajęć koło teatralne, przygotowanie wydarzenia szkolnego / klasowego
    Miejsce sala lekcyjna, budynek szkoły, teren wokół szkoły
    Czas 90 minut
    Cel zajęć
    • namysł nad pojęciem przestrzeni dźwiękowej szkoły;
    • rozwijanie umiejętności inscenizacji tekstu dramatycznego;
    • stworzenie sekwencji scen i/lub spektaklu na temat szkoły.
    Metody pracy rozmowa , inscenizacja, improwizacje ruchowe, burza mózgów

    Przygotowanie do zajęć

    Aranżacja przestrzeni

    Kilka przestrzeni w szkole (korytarz, przestrzenie wytypowane przez uczniów w poprzednich etapach pracy).

    Środki dydaktyczne
    • komputery stacjonarne lub laptopy, głośniki komputerowe i/lub słuchawki (jeden zestaw dla każdej grupy),
    • wydrukowane scenariusze (teksty z poprzedniego warsztatu),
    • opcjonalnie – praca na laptopach,
    • opcjonalnie – przygotowane przez uczniów przedmioty/ rekwizyty.

    Dodatkowy opis

    diamond icon
    diamond icon

    Scenariusz zajęć inspirowany jest cyklem warsztatów „Śpiewy historyczne” realizowanym w ramach Projektu Off Opera 2019 – www.offopera.pl.

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Wprowadzenie i rozgrzewka 20 min.

    1. Usiądź z uczniami w kręgu. Przypomnijcie wspólnie, co wydarzyło się na poprzednim warsztacie, jakie teksty dramatyczne powstały. Zastanówcie się, czy udało Wam się znaleźć motyw przewodni łączący wszystkie sceny.

    Jeśli nie znaleźliście „łącznika” dla wszystkich scen, zaproponuj uczniom, że podczas dzisiejszych zajęć będziecie pracować we wszystkich przestrzeniach, w których rozgrywają się napisane przez uczestników warsztatu sceny. Sceny teatralną, które powstaną w różnych lokalizacjach mogą stać się inspiracją do stworzenia spektaklu w formie spaceru performatywnego – jeśli wysuniesz taką propozycję, koniecznie przedyskutuj ją z uczniami. Opisywane poniżej działania odwołują się do pracy w tej formule - być może będzie je trzeba nieco zmodyfikować, jeśli grupa wybierze inną ramę dla swoich scen.

    Po zakończonej rozmowie wprowadzającej poproś, by uczniowie wrócili do grup z poprzednich zajęć. Zapowiedz, że będą pracować w tych samych zespołach nad znalezieniem formy scenicznej dla przygotowanych tekstów.

    Jeśli zdecydowaliście się na spektakl w formie spaceru performatywnego, przekaż uczniom, że dalszy etap pracy powinien odbywać się w przestrzeniach, w których rozgrywa się akcja ich scen.

    2. Poproś, by każda grupa przygotowała jedno działanie rozgrzewkowe, które poprowadzi dla całej grupy w „swojej" przestrzeni szkolnej. Ważne jest to, by uczestnicy spróbowali stworzyć takie zadanie, którego charakter (temat, forma) nawiązywać będzie do miejsca, w którym poprowadzą je dla pozostałych zespołów.

    Następnie (o umówionej wcześniej godzinie), wyrusz z uczniami na spacer po szkole, podczas którego odwiedzicie poszczególne miejsc i wspólnie wykonacie zaproponowane przez poszczególne grupy zadania. 

    3. Gdy wykonacie ostatnie ćwiczenie, usiądź z uczniami w okręgu i krótko porozmawiajcie o tym, w jaki sposób poszczególne ćwiczenia rozgrzewkowe nawiązywały do przestrzeni, w której je wykonywaliście.

    2. Praca nad etiudami 45 min.

    Po zakończonej rozgrzewce, poinformuj uczniów, że kolejny etap pracy potrwa 45 minut, a jego efektem będzie etiuda teatralna. Przekaż, że praca nad scenami będzie rozwijana kolejnymi, mniejszymi zadaniami.

    Zachęć uczniów do tego, by starali się myśleć o etiudzie w sposób metaforyczny, by sprawdzali, co się wydarzy jeśli zrezygnują realistycznego podejścia do tekstu i dźwięków. Przypomnij, żeby pracując nad sceną pamiętali o tym, że jej głównym bohaterem jest dźwięk.

    1. Poproś uczniów, by przeczytali tekst na głos z podziałem na role. Zachęć, by podkreślili w tekście słowa (zdania, frazy) które ich zdaniem są najważniejsze. Następnie poproś, by przedyskutowali w grupach, które fragmenty zostały przez nich wybrane i dlaczego.

    2. Przekaż, by odsłuchali dźwięki, które były inspiracją dla powstania tej sceny, a następnie wybrali te, które chcą, żeby wykorzystać w scenie. Swoje wybory niech przedyskutują w grupie.

    3. Następnie zachęć grupy, by przeczytały scenariusz (lub jego fragmenty – w zależności od wyboru najważniejszych scen, sekwencji) w różnych miejscach przestrzeni, w której pracują. Niech przedyskutują, które miejsce jest, ich zdaniem, najbardziej odpowiednie. A może chcą rozmieścić osoby mówiące w różnych przestrzeniach?

    4. Poproś, by uczniowie zastanowili się, jakie dźwięki – charakterystyczne dla ich przestrzeni – mogą sami stworzyć, wydobyć z elementów pomieszczenia, w którym się znajdują. Niech wprowadzą te dźwięki do przygotowywanej sceny.

    Możesz też skorzystać z dodatkowych zadań dla pracy nad etiudami, np: 

    • wprowadźcie do etiudy powtarzający się motyw muzyczny (muzyka w tle),
    • zmieńcie początek waszej etiudy w taki sposób, by rozpoczynał ją utwór z waszego zestawu dźwięków,
    • zmieńcie puentę waszej etiudy w taki sposób, by kończył ją utwór z waszego zestawu dźwięków,
    • włączcie do etiudy dźwiękową interakcje z publicznością,
    • włączcie do etiudy element chóru jako formy muzycznej (chór recytowany, śpiewany),
    • wybierzcie jeden dźwięk z waszej etiudy, który nie będzie odtwarzany, ale sami będziecie go naśladować.

    3. Prezentacja i dyskusja 25 min.

    Poproś grupy, by kolejno zaprezentowały przygotowane etiudy. (Jeśli zdecydowaliście się na spektakl w formie spaceru performatywnego, odwiedzajcie kolejne miejsca na mapie szkoły). Po zakończeniu prezentacji usiądźcie w okręgu i przedyskutujcie wszystkie obejrzane sceny. Omawianie poszczególnych etiud rozpoczynaj od zestawienia obejrzanej sceny i jej pierwotnego scenariusza. Podczas rozmowy możesz skorzystać z poniższych zagadnień:

    • Jakie znaczenia zostały podkreślone w stworzonych scenach? Jakie teatralne znaki (symbole, metafory) pojawiły się w etiudach? Jakie inne środki wyrazu zostały wprowadzone przez grupę?
    • Jakie sensy zostały wydobyte przez grupę na pierwszy plan? Na co został położony nacisk? A które elementy zostały pominięte? (Poproś autorów scenariusza o włączenie się do dyskusji).
    • Jak funkcjonuje w scenach przestrzeń dźwiękowa? Jaką rolę odgrywa dźwięk?
    • Jaki pejzaż dźwiękowy skzoły wyłania się z całej sekwencji scen?

    Dodatkowo wprowadź do dyskusji temat struktury i organizacji przygotowywanego spektaklu:

    • Jaka, Waszym zdaniem, powinna być kolejność prezentacji etiud? Jak będzie przebiegał pokaz?
    • Kogo zamierzacie zaprosić na spektakl?
    • W jaki sposób zamierzacie włączyć publiczność do spaceru po szkole? Jak zachęcicie ich do tego, żeby ruszyli w wędrówkę po szkole?
    • Jak wyobrażacie sobie zakończenie pokazu?

    Na zakończenie krótko podsumuj rozmowę.

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Daniel Stachuła

    Animator i menadżer kultury, teatrolog i polonista, koordynator projektów z zakresu edukacji kulturowej. Współtwórca Stowarzyszenia Młodych Animatorów Kultury (SMAK), które realizuje projekty społeczno-artystyczne, m.in. cykliczny OFF Opera. Prowadzi w Poznaniu przestrzeń społecznego centrum kultury Fyrtel Główna. Zaangażowany w działania pedagogiczno-teatralne – współpracował z wieloma teatrami i instytucjami kultury. Jako reżyser/pedagog teatru zrealizował kilka spektakli i działań performatywnych. Prowadzi zajęcia i warsztaty, opiekuje się procesami twórczymi. Lubi operę

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon
    Wiek 16-19 lat
    miniaturka Anna Zalewska-Uberman, Katarzyna Kanowska, Joanna Krukowska-Gulik, Kamilla Kiermasz

    Poetycka mapa szkoły

    Wiek 6-10 lat
    miniaturka Anna Zalewska-Uberman

    Odkrywanie przestrzeni szkoły