• O nas ikona
  • Miniatura konspektu
    Kamila Paradowska

    Król Edyp

    Zajęcia są okazją do przyjrzenia się tragedii Króla Edypa od strony jego emocji. Najpierw uczniowie zapoznają się z historią bohatera i śledzą kulturowe konteksty związane z tą postacią. Główną część zajęć stanowi próba przyjrzenia się emocjom Edypa i wyrażenie ich za pomocą teatralnych środków wyrazów. Każda z grupa otrzymuje jednak inną formę ekspresji i bada, jak mogą posłużyć do przedstawienia emocjonalnej sytuacji postaci.

    Grupa wiekowa Wiek 16-19 lat
    Rodzaj zajęć język polski, koło teatralne
    Miejsce sala lekcyjna
    Czas 90 minut
    Cel zajęć
    •  zapoznanie się z jedną z najważniejszych opowieści kultury europejskiej;
    •  umieszczenie dzieła w porządku literackim i kulturowym;
    •  wprowadzenie podstawowych pojęć związanych z tragedią antyczną;
    •  podnoszenie kompetencji uczniów w zakresie interpretacji klasycznego dzieła literackiego.
    Metody pracy rozmowa kierowana, rozmowa , praca z tekstem, praca z rekwizytem, inscenizacja

    Przygotowanie do zajęć

    Zadanie dla ucznia

    Poproś uczniów o zapoznanie się z tekstem tragedii „Król Edyp” (rekomendowany przekład autorstwa Roberta Chodkowskiego) oraz obejrzenie filmu pomocniczego na portalu YouTube pt. "Król Edyp. Wszystko, co musisz wiedzieć".

    Aranżacja przestrzeni

    Przestrzeń pozwalająca na pracę w grupach.

    Środki dydaktyczne

    Fragmenty „Króla Edypa" – scena rozmowy Edypa z Terezjaszem (po jednym egzemplarzu dla grupy).

    Przebieg zajęć

    diamond icon
    diamond icon

    1. Powitanie i rozgrzewka 10 min.

    Powitaj uczniów i zapoznaj ich z przebiegiem zajęć. Zapowiedz, że zaczniecie od przyjrzenia się informacjom zebranym na temat „Króla Edypa”, poznacie nowe pojęcia oraz podejmiecie własną twórczej pracę inspirowaną omawianą tragedią.

    Poproś uczniów o dobranie się w pary. Każda osoba z duetu losuje po jednym haśle (do wyboru: los, przeznaczenie, świadomość, wiedza o sobie samym, poznanie prawdy, nieświadomość). Zadaniem każdej z osób w parze jest wyjaśnić drugiej osobie, jak rozumieją wylosowane zagadanie. Po trzech minutach następuje zmiana. Ważne, aby w czasie uczniowie posługiwali się przykładami i określali emocje, które mogą towarzyszyć danym doświadczeniom. Podkreśl, że na razie nie można odnosić się do przykładów z tragedii „Król Edyp” – chodzi o ogólne wyjaśnienie wylosowanych pojęć.

    2. Porządkowanie informacji 20 min.

    Rozdaj uczniom fragmenty tekstu Marii Janion dotyczący tragedii Edypa. Głośne odczytanie na forum klasy. Poproś uczniów, by na podstawie przeczytanego tekstu i własnych spostrzeżeń dotyczących tragedii spróbowali odpowiedzieć na pytania:

     - na czym polega tragizm Edypa?

    - co „pcha” Edypa w ramiona przeznaczenia?

    - w jaki sposób świadomość buduje naszą tożsamość? Czym jest w życiu człowieka?

    - jak wyjaśnisz słowa: „Poprzez piekło prawdy dostąpił błogosławieństwa widzenia”

    3. Rozgrzewka przed zadaniem inscenizacyjnym 5 min.

    Poproś uczniów, by stanęli w kręgu. Dawaj im następujące zadania do wykonania:

    - wyciągnij ręce przed siebie;

    - wyciągnij ręce do góry;

    - wykonaj luźne podskoki;

    Następnie pokaż dłonią cztery poziomy głośności mówienia: szept (najniżej), półgłos (nieco wyżej), normalny głos (wyżej), krzyk (ręka uniesiona w górę). Poleć uczniom, by podążając za ułożeniem Twojej dłoni powiedzieli zdanie: „Którego szukasz, ty jesteś mordercą” z rożnym natężeniem dźwięku, dzieląc zdanie na dwie części. Intensywność brzmienia może wskazywać Ty bądź uczniowie.   

    Możesz też poprosić uczniów o to, by podali własne zdania z tragedii, które charakteryzują Edypa i spróbowali nadać im odpowiedni emocjonalny ton w formie chóralnej.

    4. Inscenizowanie 40 min.

    Podziel uczniów na cztery grupy. Każdej z grup rozdaj po dwa fragmenty sceny spotkania Terezjasza z Edypem. Zadaniem jest przeczytanie scen. Poproś, by członkowie zespołów zastanowili się nad emocjami bohaterów, które pojawiają się w tych fragementach.

    Daj zespołom kilka minut na lekturę i rozmowę. Następnie poproś o wybranie jednego z fragmentów i takie jego zainscenizowanie, żeby oddać jak najwięcej emocji. Zaznacz, że każda z grup wylosuje inny środek wyrazu, którym ma się posłużyć w budowaniu swojej sceny. Możesz podzielić grupy na:

    - „choreograficzne” (posługują się tylko ruchem, bez słów),

    - „dźwiękowe” (dominującym środkiem wyrazu jest dźwięk, muzyczność, nie same wypowiadane słowa);

    - „tekstowe” (posługujące się słowem, ale niekoniecznie dosłownie cytujące fragmenty sztuki);

    - "animacja dłońmi" (uczniowie jako środek ekspresji wykorzystują jedyne dłonie - można nimi uderzać, klaskać, wchodzić w interakcje z inną osobą ect.);

    - "plastyczne/lalkowe" (głównym środkiem ekspresji są dostępne przedmioty – plecaki, długopisy, ubrania).

    Każdej z grup wynacz tę samą ilość czasu na przygotowanie i realizację pomysłu – 10 min. Pomysły nie muszą być „doskonałe” i „skończone” - mogą być szkicem, dobrym na tyle, aby móc je pozkazać innym. Ważne, aby zespoły skoncentrowały się na tym, w jaki sposób użyć określonego środka ekspresji d wyrażenia emocji bohaterów.

    Zaproś grupy do prezentacji scen. Po wszystkich prezentacjach moderuj dyskusję uczniów – poproś, aby przyjrzeli się, jakie emocje dominują w zachowaniu Edypa w poszczególnych scenach. Jak użyte przez różne zespoły środki wyrazu przekładały się na wyrażanie tych emocji. Można też zapytać – jaka forma teatralna najlepiej oddała istotę tej sceny, jakie środki, według ich idywidualnego odbioru, robiły najmocniejsze wrażenie. Ważne, aby uczniowe (aktorzy) mówili też o emocjach, które towarzyszyły ich własnym kreacjom.   

    5. Podsumowanie 15 min.

    Nawiąć do ćwiczenia, w którym wszyscy powtarzali zdanie „Którego szukasz, Ty jesteś mordercą”. Z wybranych fragmentów sztuki niech uczniowie wybiorą inne cytaty, które uważają za silne - zostają w pamięci, mówią w zaskakujący sposób o naturze ludzkiej. Poproś, aby uczniowie wymienili się wybranymi cytatami o opowiedzieli o motywacjach - niech wskażą, dlaczego dany cytat może „otwierać głowę”, pokazywać interesujące spojrzenie na drugiego człowieka.   

    Na koniec zasugeruj uczniom inne możliwośći poznania historii Edypa (spektakl teatralny w najbliższym mieście, filmy, inne przekłady). 

     

    Zobacz też

    diamond icon
    diamond icon
    ikona Sofokles, „Król Edyp", [w:] tegoż, „Tragedie", Lublin 2012.

    O autorach

    diamond icon
    diamond icon

    Kamila Paradowska

    Projektuje treści, uczy pisania, filmuje. Po kilkunastu latach pracy w teatrze i na uniwersytecie postanowiła zmienić swoje życie zawodowe. Założyła Dobrą Treść - także po to, aby dzielić się swoją wiedzą z innymi i poznawać ludzi, którym bliska jest praca ze słowem. Pod hasłem "dobra treść" wpisanym w Google znajdziesz jej blog, podkast i kanał na YouTube. Współpracowała zarówno z dużymi firmami (Aviva, Medicover, Bonami), ale także z mniejszymi przedsiębiorstwami z branży IT (Ququplay, Cloudeamons), instytucjami kultury i lokalnymi przedsiębiorcami z branży finansowej, hotelarskiej czy fitness. Jest autorką kursów internetowych: Treningi pisania i Blog ekspercki.

    avatar

    Podobne konspekty

    diamond icon
    diamond icon