Konspekt zajęć

Rękopisy nie płoną. „Mistrz i Małgorzata” – dialog współczesności z tradycją literacką

lekcja
Wiek 16-19 lat
06.12.2018 autor: Monika Bania

tagi

praca z przestrzenią, interpretacja utworu, praca z cytatami, kanon literatury światowej

czas

75min

Pisarze mówią o świecie im współczesnym, czerpiąc z mitów i symboli. Reinterpretują je, wchodzą w dialog, polemizują. A jak odczytuje powieść Bułhakowa, uznaną za jedną z ważniejszych XX wieku, współczesny polski uczeń? W jaki sposób Bułhakow może go dziś inspirować?

Głównym celem lekcji jest zaproszenie klasy do ekspresji twórczej oraz poszukiwania własnych interpretacji. Ćwiczenia bazujące na wątkach z „Mistrza i Małgorzaty, wyobraźni i emocjach zostały zebrane w formie gry angażującej całą klasę.

cele zajęć

  • odczytywanie treści alegorycznych i symbolicznych utworu;
  • analizowanie teksu o skomplikowanej budowie;
  • doskonalenie umiejętności logicznego myślenia i formułowania własnych sądów, argumentowania ich;
  • doskonalenie umiejętności pracy w grupie i prezentacji własnego stanowiska.

Metody pracy

rozmowa kierowana, gry i zabawy teatralne, ćwiczenia improwizacyjne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

  • 6 kopert z zadaniami (Załącznik pn. Karty - wydrukuj i włóż do 6 kopert);
  • 6 kopert z cytatami (Załącznik pn. Teksty- wydrukuj, potnij na 6 części i włóż do 6 kopert;
  • podkład piosenki wykorzystywanej w jednym z zadań (sprzęt: np. laptop z dostępem do internetu);
  • kartki i długopisy;
  • talia kart.

aranżacja przestrzeni

Rozsunięte ławki i krzesła.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

Lekcja jest grą, która polega na wykonywaniu przez klasę wylosowanych przez Jokera zadań (w grupach, parach). Jokerem zostaje osoba, która podczas rozdania talii kart otrzyma Czarnego Jokera. W zestawie w załączniku znajduje się sześć kart z poleceniami – możesz wybrać dowolną ilość z nich lub wykorzystać wszystkie.Po wykonaniu każdego zadania rozdajcie karty po raz kolejny – ten, kto w swoim zestawie trafi na Czarnego Jokera losuje kolejną kartę z poleceniami dla grupy (mają formę listu, więc wygodnie będzie je umieścić w kopertach) i czuwa nad przebiegiem zadania. Każdy z kolejnych Jokerów po zakończeniu zadania losuje kartę z cytatem – zostaną one wykorzystane w podsumowaniu zajęć.

przebieg zajęć

1

Pierwsze rozdanie

Poproś uczniów, aby usiedli w kole. Wprowadź grupę w sytuację lekcji opartej na grze, parafrazując tekst Bułhakowa: człowiek, nie może wszystkiego zaplanować, przewidzieć przyszłości. Zapowiedz, że zdajecie się dziś na los. Będziecie improwizować, reagując na to, co przynosi rzeczywistość. Potasuj talię kart, rozdaj uczniom. Niech ten, kto otrzymał Czarnego Jokera, wylosuje kopertę z poleceniami. Od tej chwili jest dyrygentem, mistrzem ceremonii, który przeprowadza klasę przez wylosowane zadanie. Po zrealizowanym ćwiczeniu, gdy potwierdzisz wykonanieprzez klasę zadania, Joker wybiera kopertę z cytatem. Zachowuje ją zamkniętą do końca lekcji.

15 min
2

Ślepy los?

Przed każdym ćwiczeniem powtarzaj losowanie Jokera (możesz powierzyć to zadanie także poprzedniemu Jokerowi). Wskazana przez karty osoba wciela się w rolę prowadzącego kolejne zadanie. Po zrealizowaniu polecenia, niech każdy Joker losuje kopertęz cytatem i zachowuje ją do końca zajęć.

Twoją rolą jest obserwacja, ewentualnie pomoc w prowadzeniu dyskusji po ćwiczeniach. Możesz aktywnie uczestniczyć w zadaniach, nie prowadząc ich, ale po prostu będąc częścią grupy.

45 min
3

Tajemnicze koperty

Zamiast tradycyjnego podsumowania w formie pytań, poproś wszystkich Jokerów o otwarcie kopert z cytatami i odczytanie ich.  Zaproś grupę do komentowania usłyszanych fragmentów tekstów. W scenariuszu proponujemy zestawienie sześciu cytatów, które mogą posłużyć jako wstęp do dyskusji wokół tezy o nieśmiertelności twórcy lub o związku biografii artysty z jego dziełem. Możesz dokonać wyboru sześciu innych cytatów w taki sposób, by zainspirować uczniów do rozmowy na dowolny inny temat.Na tym etapie możesz moderować dyskusję między uczestnikami i zapytać, jak rozumieją poszczególne wypowiedzi w kontekście dzisiejszych zajęć.

15 min

Materiały dodatkowe

Galeria zdjęć ze spektakli i filmów

Zobacz także

  • Michaił Bułhakov, "Mistrz i Małgorzata", Kraków 2016.