Konspekt zajęć

Śmieszy czy smuci? O "Moralności Pani Dulskiej"

lekcja
Wiek 16-19 lat
23.01.2020 autor: Katarzyna Piwońska

tagi

język polski, analiza postaci, praca z ciałem, tworzenie etiudy, analiza dramatu, tworzenie monologu postaci

czas

90min

Zajęcia skupione na analizie komedii satyrycznej Gabrieli Zapolskiej “Moralność pani Dulskiej”. Uczniowie przyglądają się poszczególnym wydarzeniom z utworu i porównują punkty widzenia tytułowej bohaterki i pozostałych osób dramatu.

cele zajęć

● przypomnienie najważniejszych wydarzeń utworu;

● charakterystyka głównej bohaterki w oparciu o perspektywę innych postaci;

● definiowanie zjawiska dulszczyzny;

● analiza dramatu Zapolskiej jako przykładu komedii satyrycznej.

Metody pracy

rozmowa , pokaz, improwizacje ruchowe, ćwiczenia dramaturgiczne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki A4 do zapisania monologów postaci - po jednej dla każdego ucznia.

aranżacja przestrzeni

Sala z przestrzenią do fizycznej pracy w parach przez część zajęć.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Dulska i inni

Podziel klasę na duety. Niech każdy wylosuje imię postaci, której będzie się przyglądał w dalszej części zajęć (Zbyszek, Felicjan, Hesia, Mela, Hanka, Juliasiewiczowa, Tadrachowa, Lokatorka – w przypadku większej liczby grup, konkretną postacią mogą zajmować się również dwa zespoły). Poproś dwójki, aby porozmawiały o swojej postaci i jej relacji z Anielą Dulską.

Możesz zapisać na tablicy pytania pomocnicze:

  • jakie zdarzenia łączą te postaci?
  • jak tę postać traktuje Pani Dulska? Jak zachowuje się wobec niej?
  • jak reaguje na to Wasza postać?
  • jakie są uczucia tej postaci wobec Anieli Dulskiej?

Poproś, aby po rozmowie zespoły przygotowały z własnych ciał pomnik oddający specyfikę relacji między tymi postaciami. Niech dobrze zapamiętają tę figurę – będziecie ją wykorzystywać w dalszej pracy.

15 min
2

Monologi postaci

Poproś duety, aby wybrały sytuację najważniejszą z ich punktu widzenia w relacji wylosowanej postaci i Dulskiej. Teraz poproś, by pary stanęły w przygotowanych wcześniej pozach. Niech przez chwilę każdy zastanowi się, jakie emocje przeżywa „jego” postać, jak widzi swoją rolę w tym zajściu, jak postrzega drugą stronę? Zadaniem stron jest napisanie monologu wewnętrznego bohatera, w którego się wcielają. Zapowiedz, że monologi powinny być napisane w 1 os. lp., a całość – zmieścić się na stronie A4.

15 min
3

Wydarzenia w dwugłosie

Poproś pary, aby przeczytały sobie przygotowane teksty. Teraz ich zadanie polega na zaprezentowaniu dwugłosu o wydarzeniu. Zaznacz, że nie muszą w prezentacji wykorzystywać całości opracowanych tekstów – mogą wybrać ich fragmenty. Przypomnij, aby punktem wyjścia dla sceny był pomnik. Uczul uczniów na to, że ważnym aspektem jest sposób prezentacji – niech zwrócą uwagę na  sposób wypowiadania tekstu, pamiętają o odpowiedniej intonacji, głośności, ruchu, gestach, mimice.

20 min
4

Prezentacje

Teraz nadszedł czas na prezentację – pokazujecie dane sceny chronologicznie. Po obejrzeniu wszystkich dwugłosów poproś uczniów o komentarze, wrażenia.

Jeśli klasa jest liczna i do jednej postaci przypisaliście kilka zespołów, możesz zdecydować się na wariant, w którym tylko chętne duety prezentują swoje etiudy.

Na koniec zapytaj uczniów, jaki obraz Anieli Dulskiej wyłania się z zaprezentowanych scen? Jak postrzegają tę bohaterkę po zestawieniu jej perspektywy z punktem widzenia innych postaci? W toku tej rozmowy twórzcie wspólnie na tablicy mapę myśli wokół pojęcia DULSZCZYZNA.

30 min
5

"Moralność…” jako komedia satyryczna – śmieszna czy straszna?

Zaproś uczniów do rozmowy podsumowującej zajęcia. Przypomnij, że utwór należy do gatunku komedii satyrycznej i koncentruje się na wykpieniu dulszczyzny jako postawy społecznej. Zapytaj uczniów o emocje, które teraz im towarzyszą. Czy komedia Zapolskiej ich śmieszy, przestrasza czy może smuci?

10 min