Konspekt zajęć

Ilustracja, plac zabaw tor przeszkód… – czyli o różnych wizjach scenografii

lekcja
Wiek 16-19 lat
06.02.2019 autor: Kamila Paradowska

tagi

praca z przestrzenią, tworzenie etiudy, praca z przedmiotem, adaptacja sceniczna, zadanie scenograficzne

czas

90min

Zajęcia są poświęcone zagadnieniu scenografii teatralnej. Uczniowie będą pracować nad zbudowaniem alternatywnych scenografii tej samej sceny tekstu dramatycznego. Do zabawy użyją prostych elementów np. sznura, kija, materiału, schodków oraz materiałów plastycznych. W tym scenariuszu został wykorzystany fragment „Balladyny”, ale schemat zajęć można wykorzystać do pracy z innymi tekstami.

cele zajęć

- twórcze podejście do pojęcia „scenografia”;
- zaznajomienie z podstawowymi typami scenografii teatralnej;
- stworzenie mini-spektaklu z wykorzystaniem różnej koncepcji scenografii.

 

Metody pracy

pokaz, inscenizacja, gry i zabawy teatralne, ćwiczenia plastyczne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

- sznur gruby, jeden kolor (min. 5 metrów)
- kij od szczotki (najlepiej drewniany)
- duży kawałek materiału (koc, prześcieradło, zasłona)
- duży arkusz szarego papieru (wielkości człowieka z rozpostartymi ramionami)
- rolka miękkiego papieru
- taśma malarska
- farby akrylowe (kilka kolorów)
- stelaż do naciągnięcia papieru (np. wieszak na ubrania) lub miejsce do ekspozycji obrazu
- niewielkie przenośne schodki lub wolnostojąca drabina

aranżacja przestrzeni

Pusta przestrzeń sali (najlepiej sala gimnastyczna, aby łatwo było przygotować cztery osobne scenografie)

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Rozgrzewka – żywy obraz

Umieść w sali przedmioty – schodki, kij, koc, sznur. Podziel uczniów na dwie grupy, których zadaniem będzie stworzenie kolejno dwóch obrazów w oparciu o przedmioty (aktorzy) i komentarz (widzowie). Działanie zaczyna pierwsza osoba w jednej grupy, która może stanąć na środku lub użyć jakiegoś przedmiotu (np. wykonać gest za pomocą kija, wejść na schodki). Dołącza do niej następna, która wchodzi w przestrzenna relację z tą osobą. Każda kolejna musi ustawić się tak, żeby dopełnić obraz. Należy wykorzystać wszystkie elementy. Obraz nie ma tematu – każda osoba buduje kolejne sensy wg własnego pomysłu. Po utworzeniu pierwszej kompozycji poproś grupę widzów o komentarz dotyczący funkcji przedmiotów w obrazie. Potem poproś, aby grupy zamieniły się rolami.


Pierwszą grupę poproś o to, by znalazła dla przedmiotów zastosowanie zgodne z ich przeznaczeniem, drugiej grupie poleć, aby spróbowali potraktować je symbolicznie lub metaforycznie.

20 min
2

Baza literacka

Poproś o przeczytanie z podziałem na role fragmentu utworu literackiego. Pamiętajcie o głośnym czytaniu didaskaliów. Nasza propozycja to scena z „Balladyny” Juliusza Słowackiego – przyjazd Kirkora do chaty Wdowy (tekst znajdziesz w załączniku do scenariusza). Porozmawiajcie krótko o przestrzeni i sensach zawartych we fragmencie.

Do moderowania rozmowy możesz wykorzystać pytania pomocnicze:
- gdzie dzieje się akcja?
- jakie elementy w przestrzeni zostały określone w dramacie (np. stół, drzwi, okno)?
- jakie rekwizyty występują w scenie?
- jaki charakter ma przestrzeń w tekście? (np. biedna chata, bogaty strój Kirkora)
- jak odbieracie nastrój tego miejsca, jaka panuje w nim atmosfera według Was?

15 min
3

Formy scenografii

Podziel klasę na cztery zespoły i zapowiedz, że ich zadaniem będzie zbudowanie scenografii w oparciu o wylosowany zestaw materiałów. Zwróć uwagę, żeby uczniowie, budując sceny, myśleli także ruchu w tej przestrzeni i użyciu jej elementów w działaniu.

Zespół 1:
Ma do dyspozycji arkusz szarego papieru i farby oraz stojak, na który może naciągnąć arkusz tak, aby stanowił obraz.

Zespół 2:
W zestawie scenograficznym ma do dyspozycji: schodki, sznur, prześcieradło, kij.

Zespół 3:
Buduje ze wszystkich elementów dostępnych w klasie na co dzień (np. ławki, krzesła).

Zespół 4:
Do dyspozycji pozostaje rolka papieru do rysowania i taśma malarska.

Każda z grup maluje / buduje / ustawia swoją scenografię i próbuje w niej zagrać fragment sztuki lub tylko przeczytać.

Moderuj rozmowę wszystkich uczniów na temat powstałych scenografii. Możesz w niej wykorzystać te pytania:
- Jak poszczególne konwencje scenograficzne dopełniły inscenizację i wpływały na sens sceny?
- Jak każdy z typów scenografii wpływa na odbiór tekstu?

Zaproś zespoły do zaprezentowania sobie nawzajem scenek.

40 min
4

Podsumowanie

Moderuj rozmowę wszystkich uczniów na temat powstałych scenografii. Możesz w niej wykorzystać te pytania:
- Jak poszczególne konwencje scenograficzne dopełniły inscenizację i wpływały na sens sceny?
- Jak każdy z typów scenografii wpływa na odbiór tekstu?

15 min

Materiały dodatkowe

Galeria zdjęć ze spektakli i filmów