Konspekt zajęć

Dlaczego… mucha? Ćwiczenia z myślenia dla najmłodszych

lekcja
Wiek 6-10 lat
09.12.2019 autor: Anna Zalewska-Uberman

tagi

picturebook, pytania, tworzenie książki

czas

90min

Zajęcia inspirowane książką szwedzkiej pisarki Åsy Lind „Raz, dwa, trzy, Piaskowy wilk”, której bohaterami są Karusia i jej przyjaciel, tytułowy Piaskowy Wilk. Wraz z nim dziewczynka poszukuje odpowiedzi na nurtujące ją pytania i tłumaczy zagadki otaczającego świata. Podczas zajęć dzieci stworzą swoje autorskie, obrazkowe książki odpowiadające na ich pytanie „Dlaczego...?”.Książki o Piaskowym Wilku wyróżnione zostały przez Komitet ochrony Praw dziecka w konkursie „Świat Przyjazny Dziecku”.

cele zajęć

  • stworzenie obrazkowej książki;
  • opowiadanie za pomocą obrazów;
  • kształcenie umiejętności stawiania pytań i udzielania odpowiedzi w wersji werbalnej i rysunkowej;
  • rozwijanie myślenia abstrakcyjnego;
  • rozwijanie umiejętności stawiania pytań i interpretowania rzeczywistości.

Metody pracy

rozmowa kierowana, improwizacje ruchowe, ćwiczenia plastyczne, ćwiczenia koordynacyjne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki papieru (format A4) - po kilka sztuk dla każdej osoby, flamastry, ołówki, zszywacz, dziurkacz, kolorowe wstążki.

aranżacja przestrzeni

zadanie dla ucznia

Przestrzeń pozwalająca na działania ruchowe w pierwszej części zajęć, w dalszej - na pracę plastyczną.

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Rozgrzewka

Narysuj na tablicy duży znak zapytania. Powiedz dzieciom, że dziś będziecie się zajmować pytaniami. Zaproś je do rozgrzewki inspirowanej kształtem pytajnika.

Poproś grupę aby stanęła w rozsypce –  tak, aby każdy miał trochę miejsca wokół siebie. Zadaniem dzieci będzie rysowanie w powietrzu pytajnika za pomocą różnych części ciała: palca, dłoni, łokcia, stopy, kolana. Możecie zacząć od małych ruchów i stopniowo je powiększać, kreśląc w powietrzu wielkie pytajniki.

Następnie, powiedz dzieciom, aby przemieszczały się w po sali (każdy dowolnie wybranę ścieżką, w różnych kierunkach), a na klaśniecie, bez umawiania się, cała grupa spróbowała utworzyć z ciał jeden wspólny znak zapytania.

10 min
2

Pytania o... pytania

Porozmawiajcie o tym, czym jest pytanie: czemu służy i kiedy je zadajemy w codziennym życiu? W czym nam pomagają pytania? Poproś dzieci, by podały kilka przykładów pytań. Zapytaj, od jakich słów zwykle zaczynają się pytania? Poszukajcie wspólnie tych wyrazów w Waszych pytaniach. Zapisz na tablicy te wyrazy (np. Jak? Kiedy? Kto? Dokąd? Gdzie? Czy? Dlaczego?). Zapowiedz, że za moment przeczytasz  uczniom fragment historii, który dotyczy jednego ze słów pomagających w tworzeniu pytań.

5 min
3

Pytania do tekstu

Odczytaj klasie fragment książki zatytułowany „Piaskowy Wilk i ćwiczenia z myślenia”. Poproś, aby dzieci podzieliły się swoimi wrażeniami z lektury, skomentowały tekst, odpowiadając na pytania:

- Co jest specjalnością człowieka według Piaskowego Wilka? Czym wyróżnia się na tle innych stworzeń?

- Jak rozumiecie określenie „ćwiczenia z myślenia” ?

- Jakie słowo najlepiej sprawdza się w „ćwiczeniach z myślenia” ?

15 min
4

Nasze pytania

Usiądźcie w kole i zróbcie burzę mózgów. Poproś dzieci aby zapisały na kartce nurtujące je pytanie - niech zaczyna się od słowa "Dlaczego?". Zapowiedz, że za moment poszukacie wspólnie możliwych odpowiedzi na te pytania.

Kiedy uczniowie będą gotowi, poproś, aby utworzyli dwa koła - wewnętrzne i zewnętrzne - i zwrócili się do siebie twarzami (tak, aby osoby stojące na przeciwko w dwóch różnych kółach mogły ze sobą rozmawiać). Następnie poproś, aby osoby z zewnętrznego koła pokazały osobie na przeciwko swoje pytanie i poprosiły ją o odpowiedź - może one wynikać z wiedzy, przypuszczeń lub fantazji. Następnie osoby z zewnętrznego koła pokazują osobie na przeciwko swoje pytanie o słuchają jej odpowiedzi.

Po wymianie w parze poleć, aby dzieci z zewnętrznego koła przesuneły się o jedno miejsce w lewo. Teraz następuje wymiany pytań i odpowiedzi w nowej parze. Powtórz z zmianę duetów kilka razy, tak żeby każdy miał kilka propozycji odpowiedzi na swoje pytanie.

 

15 min
5

Tworzenie własnych książek obrazkowych

1. Powiedz dzieciom, że zebrane odpowiedzi posłużą im jako inspiracja do stworzenia własnej książki obrazkowej, odpowiadającej na ich pytanie „dlaczego?”. Mogą przedstawić tę odpowiedź w formie historii lub zestawu możliwych odpowiedzi, które usłyszeli. A może mają zupełnie inny pomysł na to, jak zmierzyć się ze swoim pytaniem? To oni są teraz twórcami i decydują!

2. Porozmawiajcie chwilę o tym, z jakich elementów będą się składały ich książki (okładka, ilustrowana treść). Umówcie się, że zaczniecie od stworzenia treści, czyli kilku stron (od 3 do 6) rysunków połączonych z tekstem. Kiedy będzie gotowy, zjamiecie się tworzeniem oprawy - czyli strony tytułowej.

 

Wariant: Możecie też dodać kilka pustych kartek na końcu i poprosić kolegów o dorysowanie swoich odpowiedzi. Po przyjściu do domu możecie podobnie pobawić się z domownikami. W ten sposób książka zyska drugie życie.

Wariant II: Na etapie tworzenia okładki możesz wprowadzić dodatkowe zadanie. Rozdaj dzieciom po dwa arkusze grubego papieru. Wróć na moment do początku zajęć – wskaż na pytajnik narysowany na tablicy. Spytaj grupę, z czym kojarzy im się ten znak. Odpowiedzią niech będzie rysunek inspirowany kształtem pytajnika, który posłuży jako okładka do książki. Niech dzieci zapiszą też na niej swoje imię i nazwisko oraz tytułowe pytanie.

 

Kiedy książki będą gotowe, połączcie wszystkie części za pomocą zszywacza lub używając dziurkacza i kolorowych wstążek. Możecie stworzyć klasową bibliotekę, w której będziecie czytać książki kolegów. A może stworzycie mini-wystawę w bibliotece szkolnej?

45 min

Zobacz także

  • Åsa Lind, "Piaskowy Wilk i ćwiczenia z myślenia", [w tejże:] "Raz, dwa, trzy.,Piaskowy wilk", ilustracje: Kristina Digman, Poznań 2007.