Konspekt zajęć

Z perspektywy łąki… – o poezji Leśmiana

pozalekcyjne
Wiek 16-19 lat
02.04.2019 autor: Agata Pietrzyk-Sławińska

tagi

język polski, zajęcia teatralne, analiza wiersza, tworzenie etiudy, przyroda, praca z tekstem, poezja

czas

90min

Zajęcia są rodzajem poetycko-teatralnego namysłu nad otaczającą nas przyrodą. Ćwiczenia zainspirowane zostały twórczością Bolesława Leśmiana, w której to tętniąca życiem przyroda obserwuje i interpretuje świat człowieka. Warsztaty pozwalają poprowadzić twórczą analizę wierzy Leśmiana, ale też prowokują do rozmowy o kwestiach ekologicznych i relacji człowieka z przyrodą.   

cele zajęć

  • przyjrzenie się poetyckiej wizji świata w tekstach Leśmiana;
  • próba oddania doświadczeń świata przyrody za pomocą języka teatru.

Metody pracy

rozmowa , pokaz, improwizacje słowne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Przyniesione przez uczniów obiekty pochodzące ze świata przyrody (szczegóły w zadaniu dla ucznia). Kartki A4, po jednej dla ucznia.

aranżacja przestrzeni

Przestrzeń pozwalająca na rozmowę w kole w całej klasie oraz pracę w grupach.

zadanie dla ucznia

Poproś uczniów, aby na zajęcia przynieśli ze sobą coś, co pochodzi ze świata przyrody, np. patyk, kawałek kory, kwiat, mech, źdźbło trawy, ziemia w słoiku, kamień tp... (cokolwiek ich zainteresuje, uznają za piękne, brzydkie, frapujące). Podkreśl, że ważne jest, aby były to wytwory natury, a nie człowieka.

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Czego doświadcza natura?

1. Usiądźcie w kole. Poproś uczniów, aby zaprezentowali przyniesione przedmioty. Niech położą je na kartkach i zapiszą „czynności”, które może „wykonywać” dany obiekt bez udziału człowieka, tzn. jak zmienia się pod wpływem sił natury, w swoim naturalnym środowisku (niech uczniowie pomyślą np. jak zmieniają się jego kolory, temperatura). Możesz podać uczniom przykłady, aby łatwiej było im zrozumieć zadanie:

- kamień: leży, moknie, nagrzewa się od słońca, wyżłabia się od wody, brudzi odchodami sarny, porasta mchem, jest różowy od zachodzącego słońca itp.,

- źdźbło trawy: powiewa, jest zroszone deszczem, wysycha od słońca, gnije, rośnie, zielenieje, brązowieje itp.

Każdy wypisuje co najmniej trzy takie przykłady dla swojego obiektu.

 

2. Poproś uczniów, aby odczytali swoje pomysły, ale z użyciem pierwszej osoby liczby pojedynczej tzn. tak, jakby opowiadał to ów kamień/patyk itp.

 

3. Zaproś uczniów do rozmowy. Zapytaj: na ile natura jest siłą dynamiczną? Jak zmieniała się ich perspektywa, kiedy robili to ćwiczenie? Czy coś odczuwali, doświadczali czegoś? Jak kierowali swoją wyobraźnią?

25 min
2

Przyroda patrzy

Pod tym kątem przeanalizujcie wybrany wiersz Leśmiana albo fragmenty różnych (proponowane teksty: W malinowym chruśniaku, Zielona godzina, Łąka, Topielec). Zastanówcie się, jak jest tu pokazana relacja przyrody z człowiekiem: kto kogo obserwuje? Kto kogo odczuwa? Na ile przyroda do istnienia potrzebuje człowieka? Jakim językiem „mówi” przyroda u Leśmiana?

20 min
3

1. Poproś uczniów, żeby przypomnieli sobie moment ważnego dla nich kontaktu z przyrodą, np. wspomnienie z dzieciństwa. Poproś, aby spróbowali opisać ten moment z punktu widzenia przyrody, która obserwowała ich w tym momencie. Powiedz, aby pamiętali o zachowaniu odmiennej perspektywy i skali (inaczej świat będzie wyglądał z perspektywy źdźbła trawy,
a inaczej topoli).  

 

2. Podziel uczestników na grupy. Niech członkowie zespołu zaprezentują sobie historie, a następnie wybiorą jedną z nich do zaprezentowania. Zanim przedstawią ją pozostałym osobom z klasy, niech zastanowią się:

- w jakiej pozycji reszta klasy ma słuchać danej historii?

- czy chcą jakoś zaangażować słuchaczy w trakcie prezentacji?

-czy chcą rozbudować prezentację o dodatkowe elementy (rekwizyt, efekt dźwiękowy, gest).

 

3. Kolejne grupy prezentują opowieść.

W przypadku małej grupy lub pracy długofalowej (np. w ramach koła teatralnego) o prezentację swoich historii możesz poprosić wszystkich uczestników. Każdy z indywidulanych występów przeanalizujcie potem pod kątem rozwinięcia go w większą formę teatralną i aspekty reżyserskie zaproponowane przez daną osobę.

 

30 min
4

Na zakończenie zaproś uczniów do analizy zaproponowanych przez grupy sytuacji i procesu twórczego. Porozmawiajcie o przedstawionych sytuacjach, roli natury w naszym życiu, zastanówcie się, na ile natura jest czymś odrębnym, a na ile współistnieje z człowiekiem.

15 min

Zobacz także

  • Wojciech Owczarski, "Miejsca wspólne, miejsca własne", Gdańsk 2016.
  • Zwiedzam wszechświat, Bolesław Leśmian, Warszawa 2016.