Konspekt zajęć

Między dobrem a złem – Bajki filozoficzne

lekcja
Wiek 10-13 lat
14.10.2016 autor: Joanna Sarnecka

tagi

idee / wartości, godzina wychowawcza, język polski, tworzenie definicji, interpretacja tekstu, tworzenie historii, baśń

czas

45min

Scenariusz jest propozycją warsztatów filozoficznych dla dzieci. Dyskutując o wysłuchanej baśni, dzieci rozpoznają kategorie dobra i zła, próbują swoich sił w definiowaniu ważnych pojęć z dziedziny etyki i zastanawiają się, czy łatwo jest być odważnym. Podczas zajęć uczestnicy słuchają opowieści, dyskutują, odgrywają scenki i sprawdzają swoje umiejętności opowiadania.

cele zajęć

  • analizowanie poznanego tekstu;
  • podejmowanie prób twórczego rozwijanie poznanego tekstu;
  • trenowanie umiejętności  dyskutowania;
  • zapoznanie z postacią filozofa Sokratesa.

Metody pracy

gry i zabawy teatralne, opowiadanie, pogadanka, rozmowa kierowana, dyskusja, ćwiczenia improwizacyjne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Tablica lub duże kartki do zapisywania wniosków w dyskusji. Kartki samoprzylepne. Można użyć trzech sit – zwykłych kuchennych lub przetaków na mąkę.

aranżacja przestrzeni

Krzesła ustawione w kręgu.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

Przed zajęciami poproś uczniów o wykonanie pracy domowej z następującym poleceniem: „Nikt nie jest zły celowo – miał powiedzieć Sokrates. Czy zgadasz się z jego opinią? Uzasadnij w kilku zdaniach".

przebieg zajęć

1

Opowieść wprowadzająca

Opowiedz dzieciom własnymi słowami baśń „Dwie gałęzie drzewa” (ze zbioru „Bajki filozoficzne”, wyd. Muchomor). Nastęnie siądź z uczniami w kole. Poproś by opowiedzieli, co się wydarzyło w baśni, ale w taki sposób, że każda osoba wypowiada tylko jedno zdanie. Spróbujcie zamknąc opowieść w jednym okrążeniu.

10 min
2

Gałęzie drzewa - definicje dobra i zła

Podziel dzieci na grupy trzy–czteroosobowe. Część grup poproś o przemyślenie i stworzenie definicji dobra, część poproś o przygotowanie definicji zła. Następnie narysujcie na tablicy lub dużej kartce drzewo o dwóch gałęziach. Podpiszcie je: DOBRO, ZŁO. Poproś, żeby zespoły dokończyły zdanie: Dobro to...., każdą odpowiedź zapiszcie na małej karteczce i przyklejcie na odpowiedniej gałęzi. Następnie zdanie „Zło to.....” i przyklejcie odpowiedzi na gałęzi. Czy myślicie, że definicje na obu gałęziach trzeba uzupełnić o jakieś sformułowania?

Przywołaj zdanie Sokratesa „Nikt nie jest zły celowo” - zapytaj dzieci, co sądzą o tej wypowiedzi?

10 min
3

Odwaga

Przypomnij dzieciom, że w bajce jest przykład człowieka, który ulega presji grupy i robi, coś co okazuje się tragiczne w skutkach. Poproś, aby uczniowie wyobrazili sobie, że znajduje się inna osoba, która przeciwstawia się presji i nie zgadza się na ścięcie gałęzi. Porozmawiajcie o tym, co się w takiej sytuacji dzieje, jak może zareagować grupa, co czuje wtedy ta osoba?

Podziel dzieci na grupy. Niech każda przygotuje scenkę przedstawiającą sytuację, w której jedna osoba przciwstawia się grupie. Następnie dokonajcie prezentacji scenek. Porozmawiaj z dziećmi o tym, jak się czuła osoba, która wyłamywała się z grupy? Wprowadź kategorię odwagi. Zapytaj, co to takiego? O kim można powiedzieć, że jest odważny?

15 min
4

Alternatywne zakończenia

Poproś dzieci, żeby dobrały się w trójki. W tych grupach powinny ustalić wspólne (inne niż w opowieści) zakończenie historii o drzewie. Daj dzieciom około pięć minut na przygotowanie. Zaznacz, żeby pamiętały o tym, aby każda osoba podczas prezentacji zakonczenia miała możliwość się wypowiedzieć, być na chwilę opowiadaczem.

10 min

Zobacz także

  • Michel Piquemal, „Bajki filozoficzne. Jak żyć razem?", Warszawa 2012.
  • Sophie Boizard, „Filozofowie do dzieci", Warszawa 2011.
  • Michel Piquemal, „Bajki filozoficzne", Warszawa 2004.