Konspekt zajęć

Dzieciaki, psiaki i kociaki: warsztaty inspirowane książką "Najmilsi"

lekcja
Wiek 6-10 lat
10.11.2018 autor: Anna Zalewska-Uberman

tagi

komunikacja, tworzenie etiudy, praca z przedmiotem, przyroda, zwierzęta, analiza tekstu, komunikacja niewerbalna

czas

90min

Podczas zajęć dzieci skupiają się na relacji człowiek-zwierzę. Przyglądają się bohaterom „Najmilszych” Ewy Szelburg-Zarembiny i na tej podstawie zastanawiają nad tym, w jaki sposób człowiek może odczytywać różne sygnały wysyłane przez zwierzęta, dzięki czemu nawiązanie kontaktu ze zwierzęciem jest możliwe.

cele zajęć

  • wspieranie empatycznej komunikacji dziecko-zwierzę;
  • eksponowanie pozytywnych zachowań ludzi wobec zwierząt;
  • rozwijanie umiejętności rozumienia i komunikowania własnych uczuć oraz potrzeb;
  • uczenie przyjmowania czyjejś perspektywy.

Metody pracy

rozmowa kierowana, praca z tekstem, gry i zabawy teatralne

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki A4, ołówki, kredki, flamastry; opcjonalnie: emotikony wykonane z tektury; podłużny kłębek włóczki; nagranie piosenki „Jak rozmawiać trzeba z Psem” lub teledysk piosenki z filmu „Akademia Pana Kleksa”.

aranżacja przestrzeni

Klasa lekcyjna, krzesła ustawione pod ścianą, aby stworzyć przestrzeń do swobodnej zabawy.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Emocje w ruch!

Poproś uczniów, by swobodnie przemieszczali się po sali. Zapowiedz, że ich zadaniem jest zatrzymać się na Twoje klaśnięcie, stworzyć parę z inną osobą i wymienić się z nią „miną”. Miny odzwierciedlają podawaną przez Ciebie emocję, za każdym razem inną: radość, smutek, ekscytację, zdziwienie, złość, strach, gniew, irytacja, rozczarowanie etc.).

 

Inny wariant ćwiczenia:

Rozdaj dzieciom po jednym emotikonie. Uczniowie swobodnie przemieszczają się po sali. Na klaśnięcie wymieniają się emocją ze spotkaną osobą, robiąc minę narysowaną na obrazku i przekazują emotikon kolejnemu uczniowi. W ten sposób powstaje rodzaj prostego mimicznego dialogu.

 

Po wykonaniu zadania możesz zapytać uczniów:

- Jak się czuliście wyrażając emocje na zawołanie?

- Jakie wyzwania/trudności wiążą się dla Was z porozumiewaniem się bez słów?

- Jakie jeszcze znacie środki, poza mimiką twarzy, służące do przekazywania uczuć?

10 min
2

Rysunki

Poproś dzieci, aby namalowały najważniejszy/najbardziej interesujący ich zdaniem fragment „Najmilszych” związany z wybranym przez nie zwierzęciem. Zaproś dzieci, by usiadły z Tobą w kręgu. Niech każdy z uczestników pokaże swój obrazek pozostałym i spróbuje nazwać emocję, która towarzyszyła zwierzęciu przedstawionemu na rysunku.

Proś każde dziecko, by wyjaśniło dlaczego uznało, że zwierzęciu towarzyszyła taka emocja?

20 min
3

Dziecięcy behawioryści

Poleć dzieciom, by odnalazły inne osoby, które narysowały to samo zwierzę z lektury (w ten sposób powstaną: grupa kogutów, żółwi, jeży, psów, zajęcy etc. – w zależności od tego co przedstawiły dzieci na obrazkach).

 

Wariant: Równie dobrze sprawdzi się losowanie zwierząt: podziel klasę na kilkuosobowe zespoły i rozlosuj między nimi zwierzęta pojawiające się w książce.

 

Poleć, aby każdy zespół wskazał jakie działania podjęła Renia (i jej rodzice), aby porozumieć się ze zwierzętami. Następnym etapem działania może być rozmowa o sposobach komunikacji wybranego zwierzęcia, wykraczająca poza lekturę. Niech dzieci zastanowią się jakiego rodzaju sygnały (akustyczne, chemiczne, optyczne, gesty)  wysyłają zwierzęta w komunikacji. Poproś wszystkie drużyny, aby podzieliły się na forum swoimi odkryciami lub/i zademonstrowały gest czy dźwięk (lub sekwencję gestów/ruchów/dźwięków charakterystycznych dla zwierzęcia, nad którym pracowały).

Na koniec ćwiczenia zapytaj dzieci:

- Co pomogło Wam w charakteryzowaniu języka zwierząt ?

- Co możemy zrobić żeby lepiej rozumieć zwierzęta ?

- Jakie różnice dostrzegacie w języku zwierząt udomowionych i dzikich ?

30 min
4

Animacje

1. Usiądź z uczniami w kręgu. Rozdaj dzieciom po kłębku włóczki i powiedz, że za ich sprawą może się on przeobrazić w zwierzę. Podsuwaj im różne zadania inspirowane zachowaniem zwierzęcych bohaterów książki „Najmilsi” zachęcając dzieci do animacji przedmiotu i zmiany jego funkcji.

 - Kłębek włóczki jest małym, delikatnym, szczeniaczkiem Komarem. Podawajcie go sobie w kręgu bardzo ostrożnie żeby nie zrobić mu krzywdy. Teraz Komar wesoło merda ogonem i obwąchuje swoje otoczenie.

-Kłębek zamienia się we wszędobylską, ciekawską Myszkę Gryzunię, która zagląda do wszystkich zakamarków w klasie: wchodzi pod ławkę, wspina się na krzesło, ramię kolegi czy koleżanki, próbuje zanurkować w jego rękawie.

- Kogut Jarzębaty trzepoce skrzydłami, skrobie pazurami i wydziobuje ziarna z ziemi, po czym wskakuje na najwyżej położone miejsce w klasie i radośnie pieje: „Kukuryku!”.

- Jeż Fufu tup-tup ma ranną łapkę i bardzo powoli przemieszcza się z miejsca na miejsce, po czym zmęczony zwija się w kłębek i zasypia.

- Zając Szaruś jest przestraszony i zmarznięty, trzęsie się i kuli z zimna, po czym znajduje sobie ciepłe schronienie i bezpieczny rozpłaszcza się na ziemi. Gdy jego uszów (słuchów) dobiegają nieznane dźwięki, staje słupka i nerwowo obserwuje otoczenie.

 

 

2. Puść dzieciom piosenkę/teledysk pt.  „Jak rozmawiać trzeba z psem” z filmu „Akademia Pana Kleksa”. Następnie zachęć uczniów, aby w grupach wymyślili,  a później zaprezentowali krótką scenkę obrazującą w jaki sposób człowiek dogaduje się ze zwierzęciem.

 

3. Pytania służące do omówienia scen i/lub szerszej refleksji dotyczącej komunikacji człowiek-zwierzę:

- W jakie role wchodziliście w relacjach ze zwierzęciem w poszczególnych scenach? Spróbujcie je nazwać: właściciel, opiekun, przyjaciel, wróg  etc.

- Które zachowania/komunikaty ludzi wobec zwierząt są pozytywne i akceptowalne, a które negatywne i wymagające interwencji?

- Jakie dostrzegacie różnice i podobieństwa w mowie ludzi i zwierząt? Co łączy te dwa języki?

- Co może ułatwić naukę języka zwierząt?

- Znajdźcie kilka przykładów/dowodów na to, że zwierzęta nas rozumieją. Możecie się odwołać zarówno do tekstu lektury, oglądanych scen jak i innych, pozaszkolnych obserwacji.

 

30 min

Zobacz także

  • Szelzburg-Zarembina Ewa, "Najmilsi", Warszawa 1988.
  • „Jak rozmawiać trzeba z Psem” lub teledysk piosenki z filmu „Akademia Pana Kleksa” reż. Krzysztof Gradowki, 1983.