Konspekt zajęć

Król Edyp

lekcja
Wiek 16-19 lat
31.08.2018 autor: Kamila Paradowska

tagi

analiza postaci, tworzenie etiudy, analiza sceny dramatu, tragedia grecka

czas

90min

Zajęcia są okazją do przyjrzenia się tragedii Króla Edypa od strony jego emocji. Najpierw uczniowie zapoznają się z historią bohatera i śledzą kulturowe konteksty związane z tą postacią. Główną część zajęć stanowi próba przyjrzenia się emocjom Edypa i wyrażenie ich za pomocą teatralnych środków wyrazów. Każda z grupa otrzymuje jednak inną formę ekspresji i bada, jak mogą posłużyć do przedstawienia emocjonalnej sytuacji postaci.

cele zajęć

  •  zapoznanie się z jedną z najważniejszych opowieści kultury europejskiej;
  •  umieszczenie dzieła w porządku literackim i kulturowym;
  •  wprowadzenie podstawowych pojęć związanych z tragedią antyczną;
  •  podnoszenie kompetencji uczniów w zakresie interpretacji klasycznego dzieła literackiego.

Metody pracy

rozmowa kierowana, rozmowa , praca z tekstem, praca z rekwizytem, inscenizacja

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Fragmenty "Króla Edypa" - scena rozmowy Edypa z Terezjaszem (po jednym egzemplarzu dla grupy).

aranżacja przestrzeni

Przestrzeń pozwalająca na pracę w grupach.

zadanie dla ucznia

Poproś uczniów o zapoznanie się z tekstem tragedii „Król Edyp” (rekomendowany przekład autorstwa Roberta Chodkowskiego) oraz obejrzenie filmu pomocniczego na portalu YouTube pt. „Król Edyp”. Wszystko, co musisz widzeć.

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Powitanie i rozgrzewka

Powitaj uczniów i zapoznaj ich z przebiegiem zajęć. Zapowiedz, że zaczniecie od przyjrzenia się informacjom zebranym na temat „Króla Edypa”, poznacie nowe pojęcia oraz podejmiecie własną twórczej pracę inspirowaną omawianą tragedią.

Poproś uczniów o dobranie się w pary. Każda osoba z duetu losuje po jednym haśle (do wyboru: los, przeznaczenie, świadomość, wiedza o sobie samym, poznanie prawdy, nieświadomość). Zadaniem każdej z osób w parze jest wyjaśnić drugiej osobie, jak rozumieją wylosowane zagadanie. Po trzech minutach następuje zmiana. Ważne, aby w czasie uczniowie posługiwali się przykładami i określali emocje, które mogą towarzyszyć danym doświadczeniom. Podkreśl, że na razie nie można odnosić się do przykładów z tragedii „Król Edyp” – chodzi o ogólne wyjaśnienie wylosowanych pojęć.

10 min
2

Porządkowanie informacji

Rozdaj uczniom fragmenty tekstu Marii Janion dotyczący tragedii Edypa. Głośne odczytanie na forum klasy. Poproś uczniów, by na podstawie przeczytanego tekstu i własnych spostrzeżeń dotyczących tragedii spróbowali odpowiedzieć na pytania:

 - na czym polega tragizm Edypa?

- co „pcha” Edypa w ramiona przeznaczenia?

- w jaki sposób świadomość buduje naszą tożsamość? Czym jest w życiu człowieka?

- jak wyjaśnisz słowa: „Poprzez piekło prawdy dostąpił błogosławieństwa widzenia”

20 min
3

Rozgrzewka przed zadaniem inscenizacyjnym

Poproś uczniów, by stanęli w kręgu. Dawaj im następujące zadania do wykonania:

- wyciągnij ręce przed siebie;

- wyciągnij ręce do góry;

- wykonaj luźne podskoki;

Następnie pokaż dłonią cztery poziomy głośności mówienia: szept (najniżej), półgłos (nieco wyżej), normalny głos (wyżej), krzyk (ręka uniesiona w górę). Poleć uczniom, by podążając za ułożeniem Twojej dłoni powiedzieli zdanie: „Którego szukasz, ty jesteś mordercą” z rożnym natężeniem dźwięku, dzieląc zdanie na dwie części. Intensywność brzmienia może wskazywać Ty bądź uczniowie.   

Możesz też poprosić uczniów o to, by podali własne zdania z tragedii, które charakteryzują Edypa i spróbowali nadać im odpowiedni emocjonalny ton w formie chóralnej.

5 min
4

Inscenizowanie

Podziel uczniów na cztery grupy. Każdej z grup rozdaj po dwa fragmenty sceny spotkania Terezjasza z Edypem. Zadaniem jest przeczytanie scen. Poproś, by członkowie zespołów zastanowili się nad emocjami bohaterów, które pojawiają się w tych fragementach.

Daj zespołom kilka minut na lekturę i rozmowę. Następnie poproś o wybranie jednego z fragmentów i takie jego zainscenizowanie, żeby oddać jak najwięcej emocji. Zaznacz, że każda z grup wylosuje inny środek wyrazu, którym ma się posłużyć w budowaniu swojej sceny. Możesz podzielić grupy na:

- „choreograficzne” (posługują się tylko ruchem, bez słów),

- „dźwiękowe” (dominującym środkiem wyrazu jest dźwięk, muzyczność, nie same wypowiadane słowa);

- „tekstowe” (posługujące się słowem, ale niekoniecznie dosłownie cytujące fragmenty sztuki);

- "animacja dłońmi" (uczniowie jako środek ekspresji wykorzystują jedyne dłonie - można nimi uderzać, klaskać, wchodzić w interakcje z inną osobą ect.);

- "plastyczne/lalkowe" (głównym środkiem ekspresji są dostępne przedmioty – plecaki, długopisy, ubrania).

Każdej z grup wynacz tę samą ilość czasu na przygotowanie i realizację pomysłu – 10 min. Pomysły nie muszą być „doskonałe” i „skończone” - mogą być szkicem, dobrym na tyle, aby móc je pozkazać innym. Ważne, aby zespoły skoncentrowały się na tym, w jaki sposób użyć określonego środka ekspresji d wyrażenia emocji bohaterów.

Zaproś grupy do prezentacji scen. Po wszystkich prezentacjach moderuj dyskusję uczniów – poproś, aby przyjrzeli się, jakie emocje dominują w zachowaniu Edypa w poszczególnych scenach. Jak użyte przez różne zespoły środki wyrazu przekładały się na wyrażanie tych emocji. Można też zapytać – jaka forma teatralna najlepiej oddała istotę tej sceny, jakie środki, według ich idywidualnego odbioru, robiły najmocniejsze wrażenie. Ważne, aby uczniowe (aktorzy) mówili też o emocjach, które towarzyszyły ich własnym kreacjom.   

 

40 min
5

Podsumowanie

Nawiąć do ćwiczenia, w którym wszyscy powtarzali zdanie „Którego szukasz, Ty jesteś mordercą”. Z wybranych fragmentów sztuki niech uczniowie wybiorą inne cytaty, które uważają za silne - zostają w pamięci, mówią w zaskakujący sposób o naturze ludzkiej. Poproś, aby uczniowie wymienili się wybranymi cytatami o opowiedzieli o motywacjach - niech wskażą, dlaczego dany cytat może „otwierać głowę”, pokazywać interesujące spojrzenie na drugiego człowieka.   

 

Na koniec zasugeruj uczniom inne możliwośći poznania historii Edypa (spektakl teatralny w najbliższym mieście, filmy, inne przekłady). 

 

15 min

Zobacz także