Konspekt zajęć

W tym jest siła! – ćwiczenia z Newtonem

lekcja
Wiek 13-16 lat
27.04.2017 autor: Agata Łukaszewicz

tagi

praca z ciałem, tworzenie etiudy, fizyka, zasady dynamiki Newtona

czas

45min

Podczas zajęć uczniowie badają trzy zasady dynamiki Newtona poprzez ćwiczenia oparte o pracę z ciałem wykorzystywane w teatrze fizycznym. Nauczyciel przeprowadza uczniów przez proces: zaczynając od rozgrzewki (uruchomienia ciał uczestników) poprzez ćwiczenia praktyczne (doświadczenie) do ich obserwacji i analizy. Uczniowie odkrywają i przyporządkowują zasady działania sił do sekwencji ruchowych, które wykonali.

cele zajęć

  • zapoznanie z zasadami dynamiki Newtona;
  • zachęcenie uczniów do praktycznego eksperymentowania z teoretycznymi zagadnieniami z zakresu fizyki;
  • integracja klasy;
  • ćwiczenie umiejętności pracy w grupie;
  • rozwijanie umiejętności obserwacji, analizy zjawisk, wyciągania wniosków;
  • rozwijanie umiejętności dyskutowania, argumentowania.

Metody pracy

instalacja, ćwiczenia ruchowe, burza mózgów

Przygotowanie do zajęć

środki dydaktyczne

Kartki z instrukcjami dla grup performerów (można je też podać ustnie). Wydruki zasad dynamiki Newtona (po jednym dla grupy).

aranżacja przestrzeni

Wolna przestrzeń do działań ruchowych.

zadanie dla ucznia

dodatkowy opis

przebieg zajęć

1

Rozgrzewka ruchowa

Poproś uczniów, by każdy znalazł sobie miejsce w sali, tak by nie dotykać innej osoby. Daj sygnał (np. klaśnięcie), by każdy z uczniów poruszał się  swoim tempem. Zadanie polega na koncentracji na sobie, dlatego poproś, by każdy chodził we właściwym sobie tempie, swobodnym krokiem. Poproś uczniów, aby na kolejne klaśnięcie rozgrzali swoje ciała – zaproponuj im krążenie ramionami, następnie rozgrzewanie głowy, ramion, rąk. Podreśl, by nie utrzymywali kontaktu wzrokowego z innymi osobami.  Na koniec tej sekwencji daj sygnał: zatrzymujemy się. Wprowadź nowe zadanie: niech uczniowie, pozostając w ruchu, na klaśnięcie i polecenie (np. o treści: „trzy nogi, jedna ręka na ziemi”) w parach tworzą rzeźbę odpowiadającą podanym wytycznym (a więc w przykładzie trzy nogi i jedna ręka dotykają ziemi).  Pozwól im na chwilę zastygnąć i wytrwać w bezruchu. Daj klaśnięciem sygnał do powrotu do spaceru. Kilkukrotnie zmień kombinację rąk i nóg (możesz też dodać inne części ciała) podawaną w poleceniu.

 

Etap zakończ podziałem na grupy –  na klaśnięcie znów tworzą się pary, tym razem jednak sprawdzają, kto z danego duetu ma dłuższy kciuk. Poinformuj, że osoby z dłuższymi kciukami to grupa performerów, osoby z krótszymi to badacze.

10 min
2

Doświadczenia

Podziel perrformerów na cztery pary i jedną grupę 6-8 osobową. Rozdaj im opisy działań fizycznych (ćwiczenia):

 

Para nr 1: jedna, rozluźniona osoba z pary jest marionetką, druga zaś animatorem. Animator delikatnymi ruchami o różnym natężeniu siły porusza ciałem marionetki, a bezwładne jej ciało adekwatnie do przykładanej siły poddaje się jej. Osoby zmieniają się rolami.

Para nr 2: dwie osoby siedzą na podłodze, stykając się całą powierzchnią pleców. Ich zadaniem jest wspólnie wstać opierając się o siebie.

Para nr 3: partnerzy siedzą na podłodze naprzeciwko siebie, rozsuwają się i lekko wysuwają nogi zgięte w kolanach, podają sobie prawe dłonie, ich zadaniem jest wspólnie stanąć w półsiadzie.

Grupa performerów: członkowie zespołu tworzą ciasne koło, w środku którego stoi jedna osoba, zamyka oczy i odchyla się od pionu w przód, tył, na boki, nie upadając. Osoby, które ją otaczają zabezpieczają jej ruch i dbają, by powróciła do pionu, nie upadła.

 

 

Badaczom podzielonym na trzy zespoły rozdaj puste kartki oraz mazaki i wydrukowane trzy zasady dynamiki Newtona (każda grupa po jednej). Poleć im, aby obserwowali, testowali praktycznie poprzez naśladowanie performerów w poszczególnych działaniach, szkicowali na kartkach schematy sił działających w ciałach performerów i szukali w oglądanych ćwiczeniach zasad dynamiki Newtona, na przyjrzenie się każdemu z ćwiczeń mają 3-4 minuty. Badacze przechodzą pomiędzy kolejnymi parami i grupą performerów. Odliczaj ten czas, reguluj zmiany i ich kolejność (np. wyznacz koło i poproś, by grupy badaczy przechodziły zgodnie z ruchem wskazówek zegara).

25 min
3

Podsumowanie

Podsumuj z uczniami  odkrycie każdej z grup: zwróćcie uwagę, czy określone ćwiczenie zostało prawidłowo przyporządkowane? Zaproś performerów i badaczy do dyskusji w oparciu o swoje doświadczenia, obserwacje i rozrysowane szkice.

5 min
4

Moduł dodatkowy - na styku sztuki i nauki

Podziel uczniów na nowe grupy i poproś o opracowanie własnego ćwiczenia, by zilustrować działanie wybranej zasady dynamiki Newtona.

 

Wariant: Poleć uczniom, aby potraktowali zasady dynamiki Newtona jako metaforę relacji międzyludzkich i przygotują etiudy inspirowane konkretnymi zasadami.

 

5 min

Zobacz także

  • Boal Augusto,